Samochodem po USA: dookoła Colorado cz.16 Colorado Railroad Museum

Historia Colorado Railroad Museum zaczęła się jeszcze zanim powstała jego obecna siedziba. Pod koniec lat 40. XX wieku Robert W. Richardson zaczął gromadzić tabor kolejowy, dokumenty i wyposażenie likwidowanych przedsiębiorstw kolejowych. Szczególnie interesowały go charakterystyczne dla Kolorado koleje wąskotorowe.

Był to moment, kiedy wiele niewielkich linii kolejowych zaczynało znikać. Spadające ceny rud oraz rosnące koszty działalności sprawiały, że kolejowe przedsiębiorstwa stawały się nieopłacalne. Z rynku znikały kolejne linie, między innymi Uintah Railway, Silverton Northern, Rio Grande Junction, Midland Terminal czy Rio Grande Southern. Richardson zdawał sobie sprawę, że wraz z nimi może bezpowrotnie zniknąć ważna część historii Kolorado.

Początkowo kolekcja znajdowała się w Alamosa, jednak szybko zaczęło brakować miejsca. W 1958 roku Richardson, przy pomocy swojego przyjaciela Corneliusa W. Haucka, przeniósł muzeum do Golden. Rok później, w 1959 roku, Colorado Railroad Museum zostało oficjalnie otwarte.

W 1964 roku utworzono Colorado Railroad Historical Foundation, organizację non-profit, która przejęła własność i prowadzenie muzeum. Od początku głównym celem było zachowanie materialnego dziedzictwa kolei Kolorado dla przyszłych pokoleń.

Jednym z pierwszych obiektów, który rzuca się w oczy po wejściu na teren muzeum, jest główny budynek przypominający niewielką stację kolejową z lat 80. XIX wieku.

Budynek powstał w 1959 roku jako replika typowego dworca kolei wąskotorowej. Zastosowano w nim charakterystyczne elementy architektury kolejowej tamtego okresu, między innymi szerokie okapy chroniące pasażerów przed deszczem oraz duże wykusze umożliwiające pracownikowi stacji obserwowanie peronów.

Kolorystyka budynku również nie jest przypadkowa. Żółto-brązowe barwy nawiązują do standardowych kolorów stosowanych przez Denver & Rio Grande Railroad. W środku znajduje się Depot Museum z wystawami poświęconymi historii kolei w Kolorado.

Największym magnesem dla miłośników kolei jest oczywiście znajdujący się na zewnątrz tabor. Na 6 hektarach muzealnego terenu zgromadzono ponad 100 lokomotyw, wagonów pasażerskich, towarowych i caboose. Kolekcja obejmuje zarówno lokomotywy parowe, jak i spalinowe, a szczególne miejsce zajmują maszyny związane z kolejami wąskotorowymi.

Spacerując po terenie muzeum, można zobaczyć maszyny, które kiedyś przemierzały górskie trasy Kolorado. Dla osób interesujących się historią amerykańskiego Zachodu jest to wyjątkowa okazja, aby zobaczyć z bliska sprzęt, który był częścią codziennego życia mieszkańców górniczych miejscowości. Muzeum pozwala też lepiej zrozumieć, jak ogromne znaczenie miała kolej dla rozwoju stanu.

Rozwój kolei był jednym z najważniejszych elementów historii Kolorado. Linie kolejowe umożliwiały transport ludzi i towarów przez trudny, górzysty teren. Dzięki nim możliwe było sprawniejsze funkcjonowanie kopalń, transport wydobywanych surowców, rozwój rolnictwa oraz pojawienie się turystyki.

Właśnie temu poświęcona jest wystawa Creating Colorado By Rail: 150+ Years of Mining, Agriculture, and Tourism. Pokazuje ona wpływ kolei na trzy niezwykle ważne dziedziny życia w stanie: górnictwo, rolnictwo i turystykę. Za pomocą fotografii i historycznych przedmiotów można prześledzić, jak kolej pomogła stworzyć Kolorado, jakie znamy dzisiaj. Wystawa ma pozostać dostępna do stycznia 2027 roku.

Ważną częścią muzeum jest również Roundhouse, czyli lokomotywownia z charakterystyczną obrotnicą. Obiekt został ukończony w 2000 roku. Wcześniej, w 1997 roku, muzeum otworzyło również bibliotekę kolejową Roberta W. Richardsona, a w 1999 roku ukończono zamkniętą pętlę torową. Rozbudowa infrastruktury pozwoliła muzeum nie tylko przechowywać eksponaty, ale również prezentować działający tabor.

Dzisiaj można również obserwować prace związane z restauracją zabytkowych pojazdów. To ważne, ponieważ część kolekcji nie jest jedynie statyczną ekspozycją – muzeum stara się przywracać wybranym maszynom sprawność i możliwość ponownego poruszania się po torach.

Colorado Railroad Museum oferuje również możliwość przejażdżki pociągiem. Na terenie muzeum znajduje się około pół mili torów tworzących pętlę, po której odbywają się przejazdy.

W zależności od sezonu i wydarzeń specjalnych można trafić na różne przejazdy. Oficjalny kalendarz muzeum obejmuje między innymi regularne Saturday Train Rides oraz wydarzenia tematyczne, takie jak Day Out With Thomas czy The Polar Express Train Ride.

Dla dzieci jest to oczywiście świetna atrakcja, ale przejazd zabytkowym pociągiem może być równie interesujący dla dorosłych – szczególnie jeśli ktoś interesuje się historią kolei.

Colorado Railroad Museum ma również coś dla miłośników kolei w miniaturze. W podziemiach głównego budynku działa Denver HO Model Railroad Club, jeden z najstarszych i największych klubów modelarskich w regionie Rocky Mountain. Makieta przedstawia różne formy kolejnictwa górskiego Kolorado w skalach HO oraz HOn3.

Skala HO odpowiada 1/87 rzeczywistego rozmiaru, natomiast HOn3 zachowuje tę samą skalę modeli, ale przedstawia kolej wąskotorową.

Na makiecie znajdują się nie tylko pociągi, ale również rozbudowana sceneria. Odwiedzający mogą uruchamiać niektóre elementy za pomocą monet dostępnych w muzealnym sklepie.

Na zewnątrz znajduje się natomiast Denver Garden Railway Society – duża ogrodowa makieta kolejowa. Zastosowano tutaj różne skale i szerokości torów, a całość uzupełniają budynki i starannie utrzymana roślinność. Jedną z atrakcji jest również pętla przeznaczona dla modeli lokomotyw parowych.

Jedną z największych zalet Colorado Railroad Museum jest to, że nie jest ono wyłącznie zbiorem nieruchomych eksponatów.

Działająca infrastruktura kolejowa, przejazdy pociągami, restauracja zabytkowego taboru, wydarzenia specjalne i makiety sprawiają, że muzeum jest miejscem, w którym kolej można nie tylko oglądać, ale również usłyszeć i poczuć.

Dzwonek lokomotywy, zapach starego wagonu, ogromne koła parowozów i możliwość wejścia na pokład niektórych pojazdów sprawiają, że wizyta ma zupełnie inny charakter niż zwiedzanie tradycyjnego muzeum.

Colorado Railroad Museum znajduje się przy 17155 W. 44th Avenue w Golden, Colorado, około 20 minut jazdy od centrum Denver, w zależności od warunków drogowych.

Według aktualnych informacji muzeum jest otwarte od wtorku do niedzieli w godzinach 9:00–17:00, a w poniedziałki jest zamknięte. W 2026 roku bilet dla osoby dorosłej kosztuje 12 dolarów, dla seniorów powyżej 60. roku życia 10 dolarów, a dla dzieci w wieku 2–17 lat 5 dolarów. Przejazd pociągiem jest dodatkowo płatny – bilet dla osoby dorosłej i seniora kosztuje 5 dolarów.

Warto jednak przed wyjazdem sprawdzić aktualne godziny, ceny oraz kalendarz wydarzeń na oficjalnej stronie muzeum, ponieważ część atrakcji działa sezonowo.