Przejdź do serwisu tematycznego

Sport

Program „Mój rower elektryczny”. Jakie warunki trzeba spełnić?

2025-04-14

Dzięki programowi „Mój rower elektryczny” będzie można odzyskać część kosztów związanych z zakupem e-bike’a. Jaką sumę będzie zwracał rząd? Które pojazdy…

Załamanie pogody. Łabędzi śpiew zimy?

2025-04-08

Trzeci stopień zagrożenia lawinowego? – 30 stopni Celsjusza? Metr śniegu w Tatrach? Razem ze skandynawskim niżem nadeszło załamanie pogody, a zima nie daje za wygraną…

Mistrzostwa Świata 2023 w Orientacji Precyzyjnej – relacja

2023-07-23

Początek wakacji to w tym roku intensywny okres w środowisku orienteeringowym. W lipcu odbyły się m.in. Mistrzostwa Czech oraz Mistrzostwa Świata w Orientacji Precyzyjnej, których gospodarzem również byli…

Fenix HM23 Runmaggedon – limitowana edycja lekkiej czołówki

2023-06-01

W sklepie Kolba dostępna jest lekka latarka czołowa Fenix HM23 limitowanej edycji Runmageddon. Miniaturowe urządzenie może być używane osobno bez opaski, wyposażone…

Buty motocyklowe Bates SP500 – recenzja

2021-04-06

Bates Footwear to producent specjalistycznego obuwia dla wojska, służb mundurowych i cywilnych zakładów produkcyjnych. Niedawno przedsiębiorstwo będące częścią grupy Wolverine Worldwide rozszerzyło…

Polaris RZR S 1000 EPS – Terenowa brzytwa

2021-03-23

A gdyby tak rzucić wszystko i wyjechać w przysłowiowe Bieszczady? Najlepiej w doborowym towarzystwie. Aby w pełni docenić otoczenie trzeba wpierw zjechać z asfaltu i zapuścić się w bezdroża. Przydałby…

Program „Mój rower elektryczny”. Jakie warunki trzeba spełnić?

2025-04-14

Dzięki programowi „Mój rower elektryczny” będzie można odzyskać część kosztów związanych z zakupem e-bike’a. Jaką sumę będzie zwracał rząd? Które pojazdy…

ROMET

Rowery w świetnej promocji. Przoduje elektryczny ROMET

2024-05-08

Romet jest aktualnie największym polskim producentem rowerów. Oferuje szeroki wybór jednośladów z różnych popularnych kategorii. Ich oferta obejmuje rowery górskie, gravele,…

Tegoroczny Pieniny Ultra-Trail® będzie rekordowy

2025-04-04

W weekend 25-27 kwietnia odbędzie się 12 edycja Pieniny Ultra-Trail®. Jeden z najważniejszych festiwali biegów górskich w Polsce kusi emocjami i nagrodami.

Dotknąć przestworzy, czyli o paralotniarstwie słów kilka – wywiad z Peterem „Peru” Chrzanowskim

2024-11-07

Zacznijmy od banału: człowiek od zawsze marzył o lataniu. Na przestrzeni wieków próby kolonizacji przestworzy podejmowali przeróżni konstruktorzy, z lepszym lub gorszym skutkiem. W końcu jednak…

Premiera nowego Garmina dla miłośników nurkowania

2025-02-13

12 lutego odbyła się premiera nowego sportowego smartwatcha od firmy Garmin. Descent G2 to urządzenie przeznaczone dla ludzi uwielbiających pływanie i nurkowanie.

Gdańsk

EkoKajak na Motławie. Darmowe pływanie za sprzątanie

2024-07-18

Przepis na udany dzień w Gdańsku? EkoKajak! Ta akcja wpisuje się już w Gdańsk na dobre: wystartowała w tym roku po raz czwarty. Gdański Ośrodek Sportu oferuje…

Załamanie pogody. Łabędzi śpiew zimy?

2025-04-08

Trzeci stopień zagrożenia lawinowego? – 30 stopni Celsjusza? Metr śniegu w Tatrach? Razem ze skandynawskim niżem nadeszło załamanie pogody, a zima nie daje za wygraną…

Zimowy Ultramaraton Karkonoski już w sobotę

2025-02-19

22 lutego rusza jedenasty już Zimowy Ultramaraton Karkonoski. Na starcie zjawi się 400 najwytrzymalszych sportowców!

Poradnik samoobrony – część 2

2021-05-18

W poprzednim odcinku  rozpocząłem cykl artykułów związany z szeroko rozumianą samoobroną. Poruszyłem wówczas aspekt prawny, przeanalizowałem sytuację niebezpieczną (próba kradzieży) i przedstawiłem kilka…

Poradnik samoobrony – część 1

2021-05-12

Kiedy słyszymy słowo samoobrona, zazwyczaj kojarzy nam się z walka związaną z obroną siebie, swoich bliskich lub dobra powierzonego nam pod opiekę. Rozszerzając…

Wieża widokowa na Dzikowcu Wielkim

2025-02-17

W miniony weekend otwarto nową wieżę widokową ma Dzikowcu Wielkim w Sudetach. Ta piękna góra na południowym-zachodzie kraju zyskała właśnie dodatkowe 32 metry.

Krakowski Festiwal Górski 2024 – najważniejsze informacje

2024-11-07

Krakowski Festiwal Górski odbędzie się w dniach 7-8 grudnia 2024 roku w Centrum Kongresowym ICE Kraków. Jak co roku w programie wiele atrakcji, między…

Relaks

Tradycyjne Święto Rękawki w Krakowie już 22 kwietnia

2025-04-14

Historycznie święto Rękawki było serią wiosennych obrzędów na cześć zmarłych, odprawianych w tradycji przedchrześcijańskiej. Współcześnie, od roku 2001, Centrum Kultury Podgórza oraz Drużyna Wojów…

Pociąg do Chorwacji? Przejazd z PKP już od 200 złotych

2025-04-11

Trwają pracę nad utworzeniem bezpośrednie połączenia pomiędzy Warszawą a chorwacką Rijeką, Ma być dość wygodnie i całkiem tanio!

Tradycyjne Święto Rękawki w Krakowie już 22 kwietnia

2025-04-14

Historycznie święto Rękawki było serią wiosennych obrzędów na cześć zmarłych, odprawianych w tradycji przedchrześcijańskiej. Współcześnie, od roku 2001, Centrum Kultury Podgórza oraz Drużyna Wojów…

Feryjna zmiana warty

2025-02-14

Najbliższy weekend to zmiana tur ferii szkolnych. Należy spodziewać się utrudnień na drogach prowadzących do zimowych kurortów.

Tradycyjne Święto Rękawki w Krakowie już 22 kwietnia

2025-04-14

Historycznie święto Rękawki było serią wiosennych obrzędów na cześć zmarłych, odprawianych w tradycji przedchrześcijańskiej. Współcześnie, od roku 2001, Centrum Kultury Podgórza oraz Drużyna Wojów…

Targi Turystyczne Market Tour 2025 już za miesiąc!

2025-04-09

10 i 11 maja na szczecińskich Wałach Chrobrego odbędzie się kolejna edycja Międzynarodowych Targów Turystycznych Market Tour. Przez imprezę tą przewinęło się w zeszłym roku…

Floryda – American Police Hall of Fame

2024-11-09

Będąc w okolicy Vailant Air Command warto podjechać do muzeum Police Hall of Fame. To naprawdę rzut beretem i dojechać tam można w pięć minut,…

Jak robić zdjęcia na wakacjach, żeby nie zapłacić grzywny? Poradnik

2024-05-30

Fotografowanie na wakacjach to nie tylko rejestrowanie pięknych widoków, ale także szacunek dla lokalnych zwyczajów, zasad i ochrony przyrody. Przestrzeganie tych wskazówek zapewni, że Twoje doświadczenia fotograficzne będą…

Targi BookGame 2025 już w ten weekend w Krakowie

2025-03-20

W Krakowie po raz trzeci odbywają się targi gier planszowych i stolikowych BookGame. To jedno z największych wydarzeń tego typu w Polsce.

Zjava, czyli Warszawski weekend z grami

2025-02-13

W najbliższy weekend w Warszawie spotykają się miłośnicy gier fabularnych i planszowych. Wydarzenie to skierowane jest zarówno do nowicjuszy jak i weteranów tego typu rozrywek.

Między historią a fikcją – czy warto przeczytać „Wojnę Wschodnią. Kroniki”?

2025-02-14

Co by było, gdyby zimna wojna przerodziła się w otwarty konflikt zbrojny?
Piotr Langenfeld w swojej książce „Wojna Wschodnia. Kroniki” zabiera nas do alternatywnej wersji historii Polski…

„Zabić Ukrainę. Alfabet rosyjskiej agresji” – wojna oczami reportera

2025-02-12

Marcin Ogdowski to jeden z najbardziej cenionych polskich korespondentów wojennych, znany z bezkompromisowych, rzetelnych i często brutalnie szczerych relacji z frontów wojennych. Jego najnowsza książka,…

Zamknięte szlaki w Karkonoskim Parku Narodowym

2025-03-14

Zaczyna się sezon godowy cietrzewi i sokołów. Od 15 marca zamknięte będą niektóre szlaki po polskiej i czeskiej stronie Karkonoszy.

Zamknięte szlaki w Tatrach

2025-03-04

Władze Tatrzańskiego Parku Narodowego zamknęły część szlaków górskich dla turystów. Gdzie nie możemy chodzić swobodnie u progu wiosny?

Zagrożenie ze strony niedźwiedzi!

2025-04-04

Przełom marca i kwietnia to okres kiedy głodne niedźwiedzie opuszczają swoje gawry po zimowym śnie. Spotkanie z kudłatymi zwierzętami jest w tym okresie najbardziej niebezpieczne.

Zamknięte szlaki w Karkonoskim Parku Narodowym

2025-03-14

Zaczyna się sezon godowy cietrzewi i sokołów. Od 15 marca zamknięte będą niektóre szlaki po polskiej i czeskiej stronie Karkonoszy.

Pociąg do Chorwacji? Przejazd z PKP już od 200 złotych

2025-04-11

Trwają pracę nad utworzeniem bezpośrednie połączenia pomiędzy Warszawą a chorwacką Rijeką, Ma być dość wygodnie i całkiem tanio!

Ograniczenia na Comino. Malta wpuści tam mniej turystów

2025-04-10

Niewielka wysepka Comino rokrocznie przeżywa latem zalew tysięcy turystów pragnących zanurzyć się w przepięknej Blue Lagoon. Najazd turystów jest jednak niebezpieczny…

Turystyka
ścieżka w lesie, biegnie wśród zieleniących się drzew

Poradnik nowicjusza. Chcę spać w lesie. Od czego zacząć?

2025-04-16

W poprzednim tekście, w którym opisałam swój pierwszy biwak, wspomniałam też o przygotowaniach i niezbędnym ekwipunku. Dziś chciałabym rozwinąć ten wątek, by pokazać, że spanie w lesie nie musi…

Zmiany w Palenicy Białczańskiej na trasie do Morskiego Oka

2025-04-16

Od majówki zaczną się zmiany w Palenicy Białczańskiej przy trasie na Morskie Oko. Na początku trasy pojawią się nowe punkty parkingowe i zatoczka dla busów.

Zmiany w Palenicy Białczańskiej na trasie do Morskiego Oka

2025-04-16

Od majówki zaczną się zmiany w Palenicy Białczańskiej przy trasie na Morskie Oko. Na początku trasy pojawią się nowe punkty parkingowe i zatoczka dla busów.

Samochodem przez USA: z Las Vegas do Yellowstone, cz. 16 Antelope Island

2025-04-12

Można powiedzieć, że praktycznie już zatoczyliśmy koło i kierujemy się powoli w stronę Las Vegas, ale mając ciągle jeszcze kilka dni wakacji, korzystamy ile…

Schronisko na Hali Kondratowej niebawem znów zacznie działać!

2025-04-14

Remontowane od dwóch lat schronisko na Hali Kondratowej zostanie ponownie otwarte już tej wiosny. Trwają ostanie prace wykończeniowe i już niebawem znów przyjmie ono…

The Cloud One – nowy hotel w Gdańsku

2025-03-31

27 marca oficjalnie otwarto nowy hotel na gdańskiej Wyspie Spichrzów. To „trzygwiazdkowiec” wizualnie inspirowany tradycyjnymi gdańskimi spichlerzami i bałtyckim bursztynem.

Bajkowe miejsca w Europie, które warto zobaczyć

2025-04-11

Na naszym kontynencie roi się o niezwykłych miejsc żywcem wyrwanych z epickich baśni i powieści fantastycznych. Nie musimy szukać, tak popularnych za oceanem parków rozrywki, by znaleźć się…

Włoskie Rimini za 1000 złotych na majówkę

2025-03-17

Szybkie wakacje w maju? Rimini może okazać się strzałem w dziesiątkę dla tych, którzy wolą być oszczędni!

Siedem zasad na Bali, których lepiej nie łamać

2025-03-31

Lokalny rząd w należącej do Indonezji prowincji Bali wprowadza nowe zasady, których nieprzestrzeganie będzie wiązało się płaceniem wysokich grzywn. Na szczęście większość z nich to nic…

Już w sobotę w Krakowie Navigator Festival 2025!

2025-03-27

29 marca w krakowskim Nowohuckim Centrum Kultury odbędzie się wydarzenie dla miłośników odległych krajów i fascynatów niezwykłych wypraw. Przez cały dzień słuchać będzie…

„Czerwona Strzała” rusza w Bieszczady

2025-04-15

Od początku kwietnia z Krakowa do Zagórza można dojechać nowymi, spalinowymi pociągami o nazwie „Czerwona Strzała”. To kolejna trasa na, którą wyruszyły niemieckie maszyny DM90.

Samochodem przez USA: z Las Vegas do Yellowstone, cz. 16 Antelope Island

2025-04-12

Można powiedzieć, że praktycznie już zatoczyliśmy koło i kierujemy się powoli w stronę Las Vegas, ale mając ciągle jeszcze kilka dni wakacji, korzystamy ile…

Zmiany w Palenicy Białczańskiej na trasie do Morskiego Oka

2025-04-16

Od majówki zaczną się zmiany w Palenicy Białczańskiej przy trasie na Morskie Oko. Na początku trasy pojawią się nowe punkty parkingowe i zatoczka dla busów.

Schronisko na Hali Kondratowej niebawem znów zacznie działać!

2025-04-14

Remontowane od dwóch lat schronisko na Hali Kondratowej zostanie ponownie otwarte już tej wiosny. Trwają ostanie prace wykończeniowe i już niebawem znów przyjmie ono…

Tradycyjne Święto Rękawki w Krakowie już 22 kwietnia

2025-04-14

Historycznie święto Rękawki było serią wiosennych obrzędów na cześć zmarłych, odprawianych w tradycji przedchrześcijańskiej. Współcześnie, od roku 2001, Centrum Kultury Podgórza oraz Drużyna Wojów…

Już jutro Miedzynarodowy Dzień Przewodnika!

2025-02-20

21 lutego po raz 35 świętujemy Międzynarodowy Dzień Przewodnika. Z tej okazji wiele polskich instytucji organizuje darmowe wycieczki dla chętnych.

tablice informacyjne - puszcza słupecka oraz obszar natura

Chodź na spacer! Fajnie miejscówki w okolicach Warszawy. Część pierwsza: Rezerwat Przyrody Puszcza Słupecka

2025-04-06

Moja relacja z Warszawą jest dość skomplikowana. Z jednej strony uwielbiam ogromny dostęp do wszelakich usług i możliwości, jakie daje mi miasto, z drugiej zaś coraz…

Już jutro Miedzynarodowy Dzień Przewodnika!

2025-02-20

21 lutego po raz 35 świętujemy Międzynarodowy Dzień Przewodnika. Z tej okazji wiele polskich instytucji organizuje darmowe wycieczki dla chętnych.

Sezon na poroża

2025-03-07

Na początku marca sezon, w którym samce jeleni i danieli zrzucają swoje poroże. Naturalnie znalezione rogi mogą być ciekawą pamiątka z wycieczki, ale gdzie i w jakich okolicznościach…

Schronisko PTTK na Magurze Małastowskiej powróci!

2025-02-12

Zamknięte w 2021 roku Schronisko PTTK na Magurze Małastowskiej ma zostać odnowione i rozbudowane. Prace ruszą wiosną.

Torba Helikon-Tex Mission dostępna już w sprzedaży

2024-04-04

Nowość z targów IWA OutdoorClassics 2024 dostępna jest już w sprzedaży. Torba Mission stanowi dalekie rozwinięcie torby Rangemaster, wyróżniając się usztywnioną konstrukcją…

Kiwi Madeira

Aluminiowy kamper NEXSD One w aranżacji KIWI Madeira

2024-03-18

Zaprezentowany kamper NEXSD One łączy aerodynamiczną zabudowę kempingową zintegrowaną z bazą w postaci Volkswagena Craftera. W przeciwieństwie do kampera półzitegrowanego, gdzie szoferska i część mieszkalna…

Człowiek

Urodziny Helikon-Tex!

2025-04-16

Polska firma produkująca ubrania i sprzęt outdoorowy, militarny i survivalowy Helikon-Tex obchodzi urodziny. Z tej okazji ruszyło kilka fajnych promocji i to zarówno na stronie samej firmy…

Sprawdźmy ostrzałki terenowe Sharpi

2025-04-16

Dla jednych noże to kawałki metalu, proste narzędzia. Dla innych – pasja, czy nawet profesja. Tak czy inaczej, jedno jest pewne. Prędzej czy później potrzebować…

Urodziny Helikon-Tex!

2025-04-16

Polska firma produkująca ubrania i sprzęt outdoorowy, militarny i survivalowy Helikon-Tex obchodzi urodziny. Z tej okazji ruszyło kilka fajnych promocji i to zarówno na stronie samej firmy…

Sprawdźmy ostrzałki terenowe Sharpi

2025-04-16

Dla jednych noże to kawałki metalu, proste narzędzia. Dla innych – pasja, czy nawet profesja. Tak czy inaczej, jedno jest pewne. Prędzej czy później potrzebować…

Sprawdźmy ostrzałki terenowe Sharpi

2025-04-16

Dla jednych noże to kawałki metalu, proste narzędzia. Dla innych – pasja, czy nawet profesja. Tak czy inaczej, jedno jest pewne. Prędzej czy później potrzebować…

Gerber LST – klasyk na każdy dzień w dwóch odsłonach

2025-04-16

Gdy w 1980 roku Gerber stworzył nóż LST, nikt nie przypuszczał, że prosty folder z plastikową rękojeścią stanie się jedną z największych legend EDC. Dziś, ponad…

Amazfit Bip 6 – tani budżetowiec o solidnych parametrach

2025-04-01

Amazfit Bip 6 to nowy, tani smartwatch od Zepp Health. Za nieco ponad 300 zł dostaniemy zegarek, który powinien zadowolić niewymagających fanów zdrowego trybu życia.

Premiera Amazfit Active 2. Budżetowy telefon dla aktywnych

2025-02-20

Do sprzedaży w naszym kraju trafił właśnie nowy telefon firmy Zepp Health. Amazfit Active 2 to telefon dla oszczędnych, który lubią aktywnie spędzać czas.

Pierwszy hotel Mövenpick w Polsce

2025-02-10

6 lutego w Karpaczu otwarty został pierwszy w Polsce hotel należący do szwajcarskiej sieci Mövenpick. W pięciogwiazdkowym hotelu gości czeka ponad sto pokoi wraz z odpowiednim…

Liofilizowane desery od LYO

2024-12-03

W góry zawsze warto zabrać ze sobą coś słodkiego. Może to być dla nas nagroda, pocieszenie, albo po prostu zapas kalorii, kiedy ich potrzeba. W moim…

Patagonia

Śmieciozoik. Patagonia stanęła do walki z fast fashion

2024-08-26

Patagonia w filmie „The Shitthropocene” ostrzega przed erą „taniego szajsu” i niekończącej się konsumpcji. Choć humorystyczny ton nawiązuje do stylu Philomeny Cunk, przekaz filmu…

Tani sprzęt – problem czy rozwiązanie? Recenzja refleksyjna

2024-04-26

Ale tandeta… Do czego to ma służyć? Z czego to zrobili, z gumolitu? Ostrości nie trzyma i gnie się na wszystkim! Ale słabe szwy… I już się sprało… Oraz wiele, wiele innych narzekań.…

Guns N’ Roses zagra na Rock For People!

2024-12-09

Organizatorzy festiwalu Rock For People, który organizowany jest w Hradec Kralove w Czechach, ogłosili dzisiaj kolejną gwiazdę, dodając jednocześnie piąty dzień. Z okazji 30.…

Rock For People – znamy pierwsze gwiazdy!

2024-11-14

Rock for People zachwycił fanów ogłoszeniem pierwszych trzydziestu artystów – w tym dwóch headlinerów – którzy wystąpią na 30. edycji festiwalu. W lecie Park…

Premiera Amazfit Active 2. Budżetowy telefon dla aktywnych

2025-02-20

Do sprzedaży w naszym kraju trafił właśnie nowy telefon firmy Zepp Health. Amazfit Active 2 to telefon dla oszczędnych, który lubią aktywnie spędzać czas.

schronisko

Zatrucia w Tatrach. Czy Sanepid określił, że jest już bezpiecznie?

2024-09-02

W niedzielę ratownicy TOPR ewakuowali z Doliny Pięciu Stawów około 20 osób. Turyści skarżyli się na objawy takie jak biegunka, wymioty i osłabienie organizmu.…

Bezpańskie psy

Bezpańskie psy pod ostrzałem. Turyści rozśwcieczeni

2024-08-28

Nowe tureckie prawo jest skierowane bezpośrednio w bezpańskie psy, których na tę chwilę jest około 4 milionów w całym kraju. Prawo wymusza na gminach ubój tych zwierząt…

Lornetka Vortex Vulture 10×56 HD

2024-05-19

Przyznam, że gdy pierwszy raz zetknąłem się z lornetką Vulture HD 10×56 od Vortexa, nie byłem przekonany, czy jest faktycznie tak superancka, jak świadczą pochlebne opinie na rozmaitych…

Kalendarium

Krakowski Festiwal Górski 2024 – pięć rzeczy, które trzeba wiedzieć

2024-12-05

Krakowski Festiwal Górski odbędzie się już w najbliższy weekend (7-8 grudnia) w Centrum Kongresowym ICE Kraków. Pasjonaci gór i wspinacze – jeśli jeszcze…

Pol'and'Rock

Pol’and’Rock Festival 2024. Kolejne gwiazdy zapowiedziane

2024-06-28

Coraz więcej gwiazd dołącza do line-upu Pol’and’Rock Festival 2024. Co więcej, ostatnio ogłoszono artystę, który z pewnością zaskoczy wielu fanów. Kogo zobaczymy na scenie podczas…

Dobre buty w teren – ale co to znaczy?

Nie zliczę już, ile razy prosiłem organizatorów i uczestników zajęć, aby mieli „porządne obuwie terenowe”. I co? I znalazłem się na granicy rezygnacji. Wygląda na to, że 99% ludzi nie wie, co to właściwie oznacza. Co z tego wynika? Tylko tyle, że 99% ludzi naraża się na wypadki. Dlatego postanowiłem napisać ten materiał – dla waszego bezpieczeństwa i ukojenia moich nerwów.

 

Wstęp


Początkowo, miałem zamiar napisać po prostu pean pochwalny na temat pewnej marki butów, które sam – w różnych odsłonach – noszę od kilku lat. Stwierdziłem jednak, że nie miałoby to większego waloru poznawczego, więc postanowiłem moimi ulubionymi buciorami zilustrować poradnik. Może się on okazać również narzekalnikiem, bo czasem nie wiem, czy się śmiać, czy płakać. Jeżeli pomyślisz, czytelniku/czytelniczko, że ten materiał napisany jest po to, żeby lokować produkt, mylisz się. Kolejność była odwrotna. Najpierw świadomość moich oczekiwań w stosunku do butów, potem widok zbrodni przeciwko bezpieczeństwu na szlaku, na koniec zetknięcie z konkretną marką obuwia, która jak dotąd te oczekiwania spełnia.


Zdjęcie – dbt003: Turysta w pionierkach, zdjęcie z roku 1937. Fot: A. Jankowski, „Światowid” nr 31/677 z 31.07.1937, NAC, domena publiczna

Mit złotego wieku

Kiedyś to było… Za moich czasów… Kiedy ja byłem dzieckiem… Nieraz słyszymy takie wstępy i tutaj też można by podobny zastosować. Kiedyś, dawno temu powstała idea turystyki. Potem zaczęły powstawać buty dla turystów. W czasach, kiedy turystyka w Polsce rozkwitała (lata 30., potem 60. I 70.), nie było dużego wyboru. Nikt nie robił innych butów w góry, innych na tereny podmokłe, a jeszcze innych na pustynię. Wczesne buty turystyczne były wzorowane na wojskowych, tylko z krótszą cholewą, najczęściej skórzano-gumowe, sznurowane. Tak zwane pionierki. I wiecie co? Na zmianę z osławionymi opinaczami wystarczały, niezależnie od terenu. To jedno z moich oczekiwań w stosunku do terenowych butów: uniwersalność. A niełatwo ją znaleźć wśród gąszczu ofert różnych marek i super-ultra-jeszcze-nowszych technologii ABC-ZHP-XZT-EKG-mud eater. Ten gąszcz powoduje, że trzeba się dobrze zastanowić, czego my właściwie oczekujemy.


Ratownicy TOPR podczas akcji. W noszeniu porządnych butów terenowych chodzi właśnie o to, żeby nie musieć ich wzywać. Fot: J. Pocztarski, Internet, lic. CC BY-SA 3.0

Dlaczego to ważne?

Wiele osób nie docenia, jak ważne jest dobre obuwie terenowe. W ten sposób powstają tak absurdalne obrazki jak drużyna przygotowana na grę terenową w górach obuta w trampki albo ktoś zakładający adidasy przeznaczone na deskorolkę (tak, piszę z doświadczenia). Aby docenić rolę dobrych butów, trzeba sobie zdać sprawę z tego, jaką funkcję mają one pełnić. Jest to przede wszystkim zadanie ochrony naszych stóp. I nie, nie przed spoceniem się – przede wszystkim przed urazami mechanicznymi. Dodatkowo dobre buty chronią tak naprawdę całą nogę przed następstwami na przykład pośliźnięć. Jak to działa? Podeszwa buta chroni podbicie stopy. Wyobraźcie sobie, że idziecie po kamieniach w jakichś górach albo że macie przejść przez podmokłą łąkę, w której tkwią połamane gałęzie. Naprawdę chcielibyście iść na cienkiej, gumowej podeszwie wykonanej z myślą o parkiecie sali gimnastycznej? A teraz: niech kamienie będą mokre po deszczu. Poślizg gwarantowany. Korpus buta ma nas chronić przed wilgocią i również przed urazami spowodowanymi na przykład przypadkowym kopnięciem w kamień albo korzeń. Znów zapytam: czy płótno albo cienkie, nylonowe tworzywo sztuczne spełni te funkcje? Cholewa, nieważne czy niska, czy wysoka, ma stabilizować staw skokowy, aby nie dopuścić do jego zwichnięcia, skręcenia czy innego uszkodzenia.

Oczywista oczywistość

Ja wiem, że większość z czytelników i czytelniczek zapewne o tym wie, ale może pokażecie ten akapit komuś innemu. Czasem (to eufemizm) odnoszę wrażenie, że ludzie nie zdają sobie sprawy z faktu, że w lesie, w górach, na bagniskach NIE MA ASFALTU. Nie ma chodnika. Muldy, korzenie, doły, kamienie, nierówności każdego kształtu i każdej wielkości, rozmieszczone chaotycznie, jak tam wyobraźnia Matki Natury zechciała. Wilgoć na kamieniach, na ściółce, na mchu… Gliniasty grunt, piaszczysty grunt, kamienisty grunt, podmokły grunt, chlup – głębokie błoto, łup – jakiś kamień. Leśne ścieżki i przełaje to nie są parkowe alejki. Górskie szlaki też nimi nie są, choć przy ilości schodów w polskich górach może się tak wydawać. Wystarczy trochę wody i na miękkiej gumie tracimy przyczepność. Pół biedy, jeśli to następuje na płaskim terenie. A teraz wyobraź sobie, że idziesz trawersem ponad ostrym stokiem. Powiedzmy to sobie otwarcie, choć nie do każdego to dotrze: odpowiednie obuwie, może uratować ci życie. I nawet nie będziesz o tym wiedział/wiedziała, bo po prostu NIE pośliźniesz się nad tą przepaścią. A jeżeli zdarzy ci się to, gdy będziesz iść w adidaskach, na zmądrzenie może już nie być czasu.


Wybierając się w teren, tego typu obuwie pozostawiamy w domu albo przynajmniej w bagażniku samochodu. Fot. J. Hastings, Internet, lic. CC BY-SA 2.0

Jak się tego NIE ROBI w terenie

Uwaga, zaczynam narzekalnik oparty na kilku latach obserwowania tego, jak się ubierają uczestnicy moich zajęć – zarówno młodzież, jak i dorośli. W przypadku młodzieży to tak naprawdę narzekanie na dorosłych, którzy wiedząc, że posyłają dzieciaki na obóz survivalowy, nie myślą o obuwiu. Pierwszy, czyli najwyższy poziom obuwniczej zbrodni przeciwko bezpieczeństwu na szlaku, to klapki i sandały. Ludzie, naprawdę? Ja wiem, że istnieją sandały turystyczne, sam takie mam i bardzo je cenię, ale u uczestników zajęć jeszcze takich nie widziałem. A klapki jak prosto z basenu – tak. Albo japonki. No i crocsy. Przecież to nie chroni stopy przed niczym poza przepoceniem, a podeszwy ślizgają się na wszystkim, co jest choć trochę wilgotne. Poziom drugi, widywany najczęściej, to trampki i tenisówki. Znów stawiam im te same zarzuty i każdy wie, że wina dawno została udowodniona: cienka, gumowa podeszwa i miękka tkanina. Nawet te wysokie trampki nie nadają się w góry ani do lasu. To buty na bieżnię, na salę gimnastyczną, na kort, do parku, ale nie w teren. Przekleństwem ostatnich lat stały się adidasy na deskorolkę. Zwykle mają dość sztywny korpus, więc zdają się pasować. Ale przecież mają zupełnie płaską, ledwo żłobioną podeszwę! Deskorolki są wykonywane ze specjalnie fakturowanego tworzywa, żeby buty lepiej się trzymały. Widzieliście kiedyś fakturowane specjalnie pod wasze buty kamienie albo korzenie? A te sztywne korpusy deskorolkowych adidasów wcale nie są szczególnie twarde i grube. Jedyne znane mi z praktyki własnej buty sportowe, które od biedy nadają się w teren, to biegówki, które zwykle mają niezły bieżnik i dość grubą, sprężystą, choć miękką podeszwę. W góry bym w takich butach iść nie chciał, ale do równinnego lasu ostatecznie można. No, chyba że będzie mokry, bo jeszcze nie widziałem biegówek, które by wytrzymały test mokrej trawy (choć tu mogę się mylić, nie jestem na bieżąco z butami sportowymi). Jakiś czas temu zacząłem spotykać w sklepach adidasy z softshelu i te są nawet do przeżycia, choć te, które miałem okazję poznać osobiście, miały dla mnie za miękką podeszwę. Podsumowując: cienkie, słabo żłobione, gumowe podeszwy dyskwalifikują buty z użycia terenowego. Miękki, cienki korpus też. Brak cholewy niekoniecznie, bo tu jeszcze jest pytanie o wysokość korpusu. Przejdźmy do kolejnego etapu.


To są buty przeznaczone do włóczenia się po wertepach

Co zatem brać?

Dobra, wiemy już czego unikać. No to czego w takim razie szukać? Buta solidnego, z mocnym korpusem, najlepiej z cholewą, na solidnej, wybieżnikowanej podeszwie, możliwie nieprzemakalnego lub po prostu odpornego na wilgoć, oddychającego, relatywnie lekkiego. Kopa wymagań, nie? No cóż, szukamy butów, które będą chroniły nasze zdrowie, a być może życie. Nie ma co odpuszczać i zadowalać się półśrodkami, szczególnie kiedy wybieramy się w góry. Swoją drogą, na pocieszenie powiem, że jeśli buty sprawdzają się w górach, to w lasach, nawet bardzo gęstych lub podmokłych, też będą wystarczające. W skrócie – bo zaraz rozwinę myśl – najbardziej polecam buty trekkingowe z cholewą, następnie półbuty turystyczne, a doświadczonym trampom, którzy umieją już poruszać się w terenie, turystyczne sandały. Z braku laku lepsze będą buty wojskowe albo glany niż trampki. Sam za młodu w glanach łaziłem po górach i nie było źle, chociaż nowoczesne treki jednak są wygodniejsze, co – chociaż z bólem serca – po latach przyznaję.


Podeszwa butów terenowych ma być głęboko bruzdowana

Walory butów terenowych

Po pierwsze podeszwa. Nawet turystyczne sandały, siłą rzeczy niemające chroniącego stopę korpusu, mają grubą, dość twardą, antypoślizgową, głęboko bruzdowaną podeszwę. Wybór pomiędzy utwardzoną a sprężystą to już kwestia osobista. Ja preferuję twardą, bo często jestem w kamienistych okolicach. Bruzdowanie (głęboki wzór) podeszwy chroni nas przed pośliźnięciami na przykład na gliniastym gruncie. Nie mogą to być tylko same paski poprzeczne lub podłużne, bo te spowodują jeszcze lepszy poślizg. Zresztą, widział ktoś kiedyś podeszwę z podłużnym bruzdowaniem? Ja chyba nie. Wzór żłobień ma również pozwalać na wyciskanie błota spod stopy na boki – jak bieżnik opony samochodowej. Z tego powodu zawsze lubiłem podeszwę glanów. W skrócie: chodzi o kwestię przyczepności i osłony podbicia stopy przed wszystkim, co może się w nią wbijać. Od kamieni i korzeni, po szkło z rozbitych (oczywiście przez chamów) butelek.


Inny przykład porządnej podeszwy terenowej, choć nieco delikatniejszej niż poprzednia

Korpus buta terenowego ma nie ważyć zbyt wiele (dobieramy do swoich możliwości), nie może być całkiem sztywny i twardy, a raczej sprężysty, ma oddychać (stara, dobra skóra lub buty z membraną), być odporny na wilgoć, a najlepiej nieprzemakalny. Do tego odporny mechanicznie, najlepiej z utwardzonym nosem. I, na wszystkie leśne bóstwa, ma być sznurowany. Sznurowadłami regulujemy stopień zaciskania się buta na stopie. Rzepy nie dają takich możliwości, a jednocześnie potrafią się brudzić i z tego powodu rozpinać. Kto ma ochotę co pół kilometra poprawiać stabilność butów na stopach? Ja nie. Pewnie, że sznurowadła też się brudzą, ale sam proces wiązania usuwa z nich błoto czy strzępki roślin. W rzepy to wszystko się wbija i zostaje. Jeśli chodzi o odporność na wilgoć, to chyba kwestia jest oczywista? Nikt nie lubi chodzić w przemoczonych butach, to niewygodne i niezdrowe zarazem.


Wysokie czy niskie? Oto jest pytanie…

Niskie czy wysokie, oto jest pytanie…

Przejdźmy do kwestii cholewy, bo to najbardziej prowokujące do dyskusji zagadnienie. Wysoka czy niska? Obie mają plusy i minusy oczywiście, choć od razu mogę powiedzieć, że niskie buty polecam raczej bardziej doświadczonym łazikom. Uwierzcie mi, w poruszaniu się w terenie też się nabiera wprawy. Dziewicę terenową zwykle da się poznać po tym, jak często się potyka, plącze, przypadkiem kopie kamienie czy drągi.  Zaprawiony tramp czasem nawet nie dostrzega, jak omija „pułapki”, bo po prostu nauczył się patrzeć pod nogi, uważać na otoczenie. Kiedy idę z młodzieżą na dłuższą wycieczkę, zawsze na początku wszyscy rozmawiają na standardowe dla siebie tematy i co chwilę ktoś się potyka. Pod koniec marszu rozmów jest dużo mniej, tak samo jak wywijania orłów. A im trudniejszy teren, tym szybciej następuje ta zmiana. Z powodu tego braku doświadczenia początkującym zalecam wysoką cholewę. Po prostu lepiej chroni staw skokowy przed skręceniami i zwichnięciami, nawet zwykłym naciągnięciem ścięgna przy złym stąpnięciu. No i daje osłonę przed uderzeniami w kostkę, z którymi też trzeba się liczyć. Łatwo na przykład zjechać ze śliskiego kamienia w bok, to się zdarza nagminnie. Wtedy fajnie jest mieć pancerz u podstawy golenia i usztywnienie, które pomoże odzyskać równowagę. A kiedy już nauczycie się łazić bez skręcania kostek i łamania nóg, docenicie w niższych butach również mniejszy ciężar. Tylko czasem trudniej przejść np. przez strumień, podmokły teren albo wysoką, mokrą trawę. Turystyczne półbuty, czasem nazywane turystycznymi adidasami, mają jednak cholewkę wyższą niż sportowe. Dlaczego? Bo być może nie obejmują stawu skokowego, ale podpierają go, również utrudniając uszkodzenie. Tak czy siak, jeśli dopiero zaczynasz przygody w terenie, spraw sobie treki. Będzie bezpieczniej.


Półbuty terenowe, czyli buty, które nie opinają stawu skokowego, tylko go podpierają

Waga - wygoda

Tutaj jesteśmy w sytuacji dużo lepszej niż nasi rodzice i dziadowie. Opinacze na przykład, o ile naprawdę dobrze chroniły kostkę przed skręceniami, o tyle z powodu grubej skóry i twardej, gumowej podeszwy ważyły swoje. Dzisiejsze obuwie terenowe, wykonane z tworzyw sztucznych i/lub wielokrotnie preparowanej skóry, jest o wiele lżejsze. Również bardzo szybko dopasowuje się do stopy, nie trzeba stosować tej starej sztuczki z chodzeniem przez wodę i natłuszczaniem na zmianę. Moja porada brzmi: jeśli nie możesz się zdecydować pomiędzy dwiema czy trzema wygodnymi parami butów, weź te lżejsze. Tu uzupełnienie: zapobieganie przepoceniu się stopy wcale nie jest nieważne i nie chodzi tylko o kwestię atmosfery w namiocie po zdjęciu butów. Dbając o higienę, zapobiegamy infekcjom, pęcherzom, itp. Dlatego ostatecznie zrezygnowałem z glanów. Jednak treki dają lepszy komfort, szczególnie na dłuższych trasach. Myślę, że nie tylko ja wolę zapobiegać sytuacjom, kiedy drugiego dnia wypadu mam problem z założeniem butów, bo spuchły mi stopy… Co ważniejsze, jeżeli w danych butach stopy ci się pocą, to znaczy, że się szybko męczą. A zmęczenie spowodowało już niejeden wypadek. Dlatego chcę mieć coś, co, będąc solidnym trepem, jednocześnie jest lekkie i oddycha.


Moje ulubione buciory (każdy już chyba wie jakie) po marszu przez wysoką, mokrą trawę. Testowanie i czyszczenie obuwia w jednym

Sprawdzanie

Kiedy podchodzimy do nowych butów, lepiej jest wybierać uważnie. Nietrudno kupić coś, czego się potem nie będzie używało. Najpierw, jeszcze w sklepie, sprawdzamy, czy w bucie jest wygodnie. Zrób parę przysiadów, wykroków, podskocz, pokręć stopą, przejdź tak długi odcinek, jak tylko możesz, spróbuj nastąpić na coś twardego i wąskiego, choćby krawędź progu, sprawdź, czy podeszwa ci odpowiada. Moja ładniejsza połówka zawsze powtarza, że stopa musi jej wpaść w but. I nie decyduj się od razu na rozmiar. Sprawdź większe i mniejsze. Porada: but o pół numeru za duży umożliwia założenie grubszych skarpetek. Ma ci być wygodnie i ciepło. W końcu nieraz spędzisz w tych butach cały dzień.

Jednym z moich testów nowych butów jest przejście przez gołoborze, gdzie jest mnóstwo ostrych, luźnych albo wyślizganych kamieni. Polecam Łysicę, jeśli tylko możecie sobie na to pozwolić. Górka niewielka, w razie czego łatwo zejść, a kamienista jak diabli. Nada się zarówno dla początkujących jako wprawka, jak i dla doświadczonych trampów. Jeżeli podeszwa butów i stabilizacja stawu skokowego sprawdzają się na gołoborzu po deszczu, możesz iść w wyższe góry. A jak sprawdzić przyczepność podeszwy? Znajdź mokry, jak najgładszy kamień sterczący z ziemi pod kątem około 30 stopni i sprawdź, czy możesz na nim stać, nie ześlizgując się. Jeśli sama przyczepność utrzyma cię na kamieniu mającym nachylenie 45 stopni, masz naprawdę dobre buty. A przynajmniej świetną podeszwę.


Solidne trepy terenowe mają poradzić sobie nie tylko w górach, ale na przykład również w terenie podmokłym

Testem mokrej trawy nazywam próbę, która polega na tym, że w danych butach wchodzę w wysoką, mokrą trawę. Odkrywcze, nie? Wlezienie w kałużę jest zbyt proste. Trawa przykleja się do butów i niemal wciera w nie wodę. To ten sam schemat, co przemakanie namiotu w miejscu, gdzie coś go dotyka, tylko znacznie intensywniej. Jeżeli buty wytrzymają takie traktowanie przez kwadrans, to już możemy mówić o dobrym zabezpieczeniu przed wilgocią. Zwracajcie tylko uwagę, czy woda nie ścieka do wnętrza po waszych nogach lub spodniach. To może zakłócić efekt tekstu. W tym sprawdzianie chodzi (oczywiście) o odporność butów na długotrwałe zetknięcia z wilgocią.


„Brać, wybierać, decydować…”. Każdemu wedle potrzeb

Na koniec

Mam nadzieję, że ten artykuł przyda ci się, czytelniku/czytelniczko, kiedy będziesz wybierać buty dla siebie albo próbować przekonać mniej doświadczonego znajomego, że wycieczka w Tatry Wysokie w trampkach to nie jest najlepszy pomysł. Dbając o to, w czym chodzimy, dbamy o swoje bezpieczeństwo oraz komfort, więc naprawdę nie jest to kwestia, którą można bagatelizować. Niestety osoby, które nie miały w życiu szczególnego kontaktu z dziczą, czasem bardzo trudno o tym przekonać. Nie ustawajcie jednak w wierze, prędzej czy później zrozumieją. Oby przed połamaniem kości.

 

Napisy końcowe

Bardzo dziękuję firmie HAIX za dostarczenie mi tych butów. Bardzo szybko stały się moimi ulubionymi i uważam, że mając je, posiadam buty na każdą – terenową – okazję.

W przygotowaniu materiału udział wzięli:

HAIX Scout 2.0 brown (to te największe trepy)

HAIX Black Eagle Adventure 2.1 GTX (to te delikatniejsze wysokie)

HAIX Black Eagle Nature GTX low (to te skórzane półbuty)

 

Artykuł zawiera lokowanie produktów

Sprawdź podobne tematy, które mogą Cię zainteresować

Komentarze

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.

Dodaj komentarz

X