Przejdź do serwisu tematycznego

Sport
Chacaltaya

Chacaltaya – Znikający ośrodek narciarski

2024-05-15

Chacaltaya Ski Resort był znanym ośrodkiem narciarskim w Boliwii. Położony najwyżej ze wszystkich ośrodków na świecie, czyli na wysokości 5375 m, został zredukowany do ruiny…

ROMET

Rowery w świetnej promocji. Przoduje elektryczny ROMET

2024-05-08

Romet jest aktualnie największym polskim producentem rowerów. Oferuje szeroki wybór jednośladów z różnych popularnych kategorii. Ich oferta obejmuje rowery górskie, gravele,…

Mistrzostwa Świata 2023 w Orientacji Precyzyjnej – relacja

2023-07-23

Początek wakacji to w tym roku intensywny okres w środowisku orienteeringowym. W lipcu odbyły się m.in. Mistrzostwa Czech oraz Mistrzostwa Świata w Orientacji Precyzyjnej, których gospodarzem również byli…

Fenix HM23 Runmaggedon – limitowana edycja lekkiej czołówki

2023-06-01

W sklepie Kolba dostępna jest lekka latarka czołowa Fenix HM23 limitowanej edycji Runmageddon. Miniaturowe urządzenie może być używane osobno bez opaski, wyposażone…

Buty motocyklowe Bates SP500 – recenzja

2021-04-06

Bates Footwear to producent specjalistycznego obuwia dla wojska, służb mundurowych i cywilnych zakładów produkcyjnych. Niedawno przedsiębiorstwo będące częścią grupy Wolverine Worldwide rozszerzyło…

Polaris RZR S 1000 EPS – Terenowa brzytwa

2021-03-23

A gdyby tak rzucić wszystko i wyjechać w przysłowiowe Bieszczady? Najlepiej w doborowym towarzystwie. Aby w pełni docenić otoczenie trzeba wpierw zjechać z asfaltu i zapuścić się w bezdroża. Przydałby…

ROMET

Rowery w świetnej promocji. Przoduje elektryczny ROMET

2024-05-08

Romet jest aktualnie największym polskim producentem rowerów. Oferuje szeroki wybór jednośladów z różnych popularnych kategorii. Ich oferta obejmuje rowery górskie, gravele,…

Mateusz Waligóra

Mateusz Waligóra – z poziomu morza na Mount Everest

2024-04-11

Kiedy Mateusz Waligóra, polski wspinacz, wyruszał na Mount Everest, postawił sobie za cel wspiąć się tam jedynie z użyciem siły swoich mięśni. Za nim…

Sen o lataniu – wprowadzenie do spadochroniarstwa

2021-05-08

Sen o lataniu towarzyszył człowiekowi od zarania dziejów. Już grecki mit o Dedalu i Ikarze pokazuje, jak bardzo oderwanie się od ziemi rozpalało wyobraźnię ludzi.…

Chacaltaya

Chacaltaya – Znikający ośrodek narciarski

2024-05-15

Chacaltaya Ski Resort był znanym ośrodkiem narciarskim w Boliwii. Położony najwyżej ze wszystkich ośrodków na świecie, czyli na wysokości 5375 m, został zredukowany do ruiny…

Lawina w Tatrach. „Zginął bliski przyjaciel”

2024-04-28

Zeszłotygodniowa lawina w rejonie Świnickiej Kotlinki w Tatrach zebrała śmiertelne żniwo. Ratownicy górscy poinformowali, że mężczyzna w wieku 34 lat, który zginął w sobotę, był członkiem…

Poradnik samoobrony – część 2

2021-05-18

W poprzednim odcinku  rozpocząłem cykl artykułów związany z szeroko rozumianą samoobroną. Poruszyłem wówczas aspekt prawny, przeanalizowałem sytuację niebezpieczną (próba kradzieży) i przedstawiłem kilka…

Poradnik samoobrony – część 1

2021-05-12

Kiedy słyszymy słowo samoobrona, zazwyczaj kojarzy nam się z walka związaną z obroną siebie, swoich bliskich lub dobra powierzonego nam pod opiekę. Rozszerzając…

Crag Sport wprowadza do swojej oferty innowacyjne produkty YY Vertical

2024-04-28

Crag Sport, ugruntowana marka w świecie outdooru, od lat dostarcza entuzjastom wspinaczki, wysokiej jakości sprzęt i akcesoria. Jako dystrybutor z siedzibą w Polsce firma ta słynie…

Mateusz Waligóra

Mateusz Waligóra – z poziomu morza na Mount Everest

2024-04-11

Kiedy Mateusz Waligóra, polski wspinacz, wyruszał na Mount Everest, postawił sobie za cel wspiąć się tam jedynie z użyciem siły swoich mięśni. Za nim…

Relaks
Majówka

Majówka 2024 – jest taniej niż rok temu

2024-05-02

Początek tegorocznej majówki przypadł na środę, 1 maja. Wystarczyło więc wziąć jeden dodatkowy dzień urlopu – w czwartek – aby móc delektować się pięciodniowym…

SUN’n FUN Aerospace Expo: relacja z imprezy

2024-04-28

W dniach 9-14 kwietnia w miejscowości Lakeland na Florydzie odbywała się druga co do wielkości impreza lotnicza w Stanach Zjednoczonych – SUN’n FUN Aerospace Expo. Już…

Gra Miejska Łowcy Beboków Katowice

Nowa gra miejska dla rodzin. Katowice poszukują „Beboków”

2024-02-29

Katowice są wyjątkowym, choć niedocenianym turystycznie miastem. Nowa gra miejska dla całych rodzin w Katowicach polegająca na poszukiwaniu figur „Beboków” może przyciągnąć do miasta…

Na sanki w góry

Na sanki w góry. Gdzie szukać tras saneczkowych?

2024-02-19

Częsty dylemat przy wyjeździe na narty z całą rodziną, to zapewnienie rozrywek dla naszych podopiecznych. Chcemy pokorzystać z zimy, ale nasze dzieci się nudzą. Z pomocą…

Jesień w lesie – co, gdzie i jak! Poradnik leśnego podglądacza

2023-10-09

Jesień stoi za progiem, a wraz z nią niesamowite możliwości obserwacji przyrody. Dziś trochę o tym jak i co można podglądać w tym niezwykle barwnym i intensywnym okresie…

Leszno 2021

2021-12-03

Po zeszłorocznych pokazach lotniczych w Lesznie, wielu z nas czekało na tegoroczną edycję. Organizatorzy już w poprzednim roku pokazali, że nawet w czasie pandemii można zrobić świetne…

Gra Miejska Łowcy Beboków Katowice

Nowa gra miejska dla rodzin. Katowice poszukują „Beboków”

2024-02-29

Katowice są wyjątkowym, choć niedocenianym turystycznie miastem. Nowa gra miejska dla całych rodzin w Katowicach polegająca na poszukiwaniu figur „Beboków” może przyciągnąć do miasta…

Patrol. Gra fabularna o wojnie w Wietnamie

2021-10-01

A gdyby móc się przenieść w lata 60. i samemu wziąć udział w największej wojnie na Półwyspie Indochińskim? Czy chcielibyście ruszyć do walki w ofensywie Tet? Poczuć na skórze wilgoć…

okładka książki Norwegia oczami Łowców Zórz. Opowieści z dalekiej Północy

Norwegia oczami Łowców Zórz. Opowieści z dalekiej Północy

2023-08-22

Wikingowie, łososie, fiordy, zimno, trolle i zorze polarne to dość nieszablonowa drużyna skojarzeń odnoszących się do jednego kraju. Mowa rzecz jasna o Norwegii, której surowość…

Nowy porządek świata. Tygrys i Smok – Vladimir Wolff – Recenzja

2023-01-06

Świąteczny okres z założenia powinien być czasem spokoju i kontemplacji. Mimo że w tym roku było to zaledwie kilka dni, każdy z nas miał nadzieję na wypoczynek…

Zaćmienie słońca

Całkowite zaćmienie słońca 2024. Gdzie będzie widoczne?

2024-04-08

Całkowite zaćmienie Słońca w poniedziałek jest jednym z najbardziej oczekiwanych wydarzeń tego roku. Nawet Google przygotował z tej okazji grafikę-po wpisaniu hasła “Solar eclipse”…

Łysa góra, Dziwiszów, Kraina Wygasłych Wulkanów

Kraina Wygasłych Wulkanów. Turystyczna perełka na oku UNESCO

2024-03-18

Kraina Wygasłych Wulkanów to obszar geologiczny o powierzchni aż 1,3 tysiąca metrów kwadratowych, znajdujący się… w Polsce. A tak dokładnie, to na Dolnym Śląsku. Ten obszar ma ogromną szansę…

Szachty. Poznańska oaza na obrzeżach miasta

2024-04-09

Dzisiaj zapraszam was na krótką podróż do jednego z najurokliwszych zakątków Poznania. Szachty, o których mowa, to zespół stawów i terenów zielonych, zwieńczonych 25-metrową wieżą widokową. To miejsce…

Gra Miejska Łowcy Beboków Katowice

Nowa gra miejska dla rodzin. Katowice poszukują „Beboków”

2024-02-29

Katowice są wyjątkowym, choć niedocenianym turystycznie miastem. Nowa gra miejska dla całych rodzin w Katowicach polegająca na poszukiwaniu figur „Beboków” może przyciągnąć do miasta…

Majówka

Majówka 2024 – jest taniej niż rok temu

2024-05-02

Początek tegorocznej majówki przypadł na środę, 1 maja. Wystarczyło więc wziąć jeden dodatkowy dzień urlopu – w czwartek – aby móc delektować się pięciodniowym…

Husky – czeski lider innowacji outdoorowych dostępny w Polsce dzięki Crag Sport

2024-04-28

Crag Sport, uznany dystrybutor sprzętu outdoorowego w Polsce, ogłasza wprowadzenie produktów marki Husky na polski rynek. Husky, firma założona w Czechach, przez lata wypracowała…

Turystyka

Helikon-Tex SAS Smock – kurtka do zadań nie tylko specjalnych

2024-05-18

Wielu z nas poszukuje czegoś, co będzie cechować się uniwersalnością. Niezależnie od przygody, sprawdzi się i będzie nam długo służyć. Czy to nóż, plecak czy kurtka. Szybko…

Chacaltaya

Chacaltaya – Znikający ośrodek narciarski

2024-05-15

Chacaltaya Ski Resort był znanym ośrodkiem narciarskim w Boliwii. Położony najwyżej ze wszystkich ośrodków na świecie, czyli na wysokości 5375 m, został zredukowany do ruiny…

Gdańsk

Gdańsk na widelcu. Prestiżowe odznaczenie Michelin dla regionu

2024-05-13

W marcu ubiegłego roku doszło do porozumienia między Polską Organizacją Turystyczną a Przewodnikiem Michelin. Na jego mocy polskie miasta, takie jak Warszawa, Poznań i Kraków…

Janitzio

Dlaczego woda w jeziorze Pátzcuaro zanika?

2024-05-01

Jezioro Patzcuaro, usytuowane w sercu Meksyku, przyciąga zainteresowanie turystów szczególnie podczas obchodów Dnia Zmarłych. Turystyka wokół tego akwenu rozwija się dynamicznie,…

Nawigacja samochodowa

Yanosik potrafi więcej. Aplikacja zyskała nowe, zaskakujące funkcje

2024-02-26

Yanosik stanął do konkurencji z Google Maps. Popularna aplikacja – nawigacja dla zmotoryzowanych podróżnych, znana z wyświetlania informacji o dozwolonej prędkości i kontroli drogowych, wprowadziła…

Schronisko Samotnia w Sudetach

Schronisko Samotnia ma nowego dzierżawcę. Zmiana po 57 latach

2024-02-08

W lipcu 2023 roku zaplanowano zmiany w kierownictwie karkonoskiego schroniska PTTK. Schronisko Samotnia było zarządzane przez rodzinę Siemaszków przez 57 lat. Mimo protestów ze strony…

Nawigacja samochodowa

Yanosik potrafi więcej. Aplikacja zyskała nowe, zaskakujące funkcje

2024-02-26

Yanosik stanął do konkurencji z Google Maps. Popularna aplikacja – nawigacja dla zmotoryzowanych podróżnych, znana z wyświetlania informacji o dozwolonej prędkości i kontroli drogowych, wprowadziła…

Nekroturystyka pomnik cmentarny

Nekroturystyka. Kogo przyciągają cmentarze w Budapeszcie?

2024-02-15

Młodzi turyści w Budapeszcie coraz częściej obierają za kierunek podróży… cmentarze. Nekroturystyka, turystyka cmentarna to zjawisko polegające na zwiedzaniu nekropolii. O ile „mroczna turystyka” przyciąga…

Odzież taktyczna Durabo

Odzież taktyczna od Durabo na EnforceTac. Taktycznie i solidnie

2024-03-17

Tym razem zapraszamy na relację z targów EnforceTac 2024 w NuernbergMesse, które odbyły się 26-28 lutego 2024. Mieliśmy okazję spotkać się tam z kolejną…

IWA 2024

Lyofood na IWA 2024. Liofilizowany gourmet w góry i nie tylko

2024-03-10

Na targach IWA OutdoorClassics 2024 w Norymberdze mieliśmy przyjemność spotkać się z marką Lyofood, serwującą szeroki zakres gotowanych i liofilizowanych dań. „Żadnych konserwantów, żadnych…

Chacaltaya

Chacaltaya – Znikający ośrodek narciarski

2024-05-15

Chacaltaya Ski Resort był znanym ośrodkiem narciarskim w Boliwii. Położony najwyżej ze wszystkich ośrodków na świecie, czyli na wysokości 5375 m, został zredukowany do ruiny…

W górach

W górach mamy zimę. 20 stopni i śnieg na szlakach

2024-05-06

Pomimo cudownej pogody w minioną majówkę, w górach należy przestrzegać zimowych obostrzeń dotyczących pieszej wędrówki. Okazuje się, że na szlakach wciąż panuje zima, a na niektórych…

Flextail Max Pump 2 Pro: recenzja małej pompki materacowej

2024-05-14

Pompowanie materaców jest dość częstym wątkiem na wszelkich grupach o tematyce leśno-turystycznej. Patentów jest sporo – od własnych płuc, przez homemade worki na śmieci z gwintem…

W górach

W górach mamy zimę. 20 stopni i śnieg na szlakach

2024-05-06

Pomimo cudownej pogody w minioną majówkę, w górach należy przestrzegać zimowych obostrzeń dotyczących pieszej wędrówki. Okazuje się, że na szlakach wciąż panuje zima, a na niektórych…

Nekroturystyka pomnik cmentarny

Nekroturystyka. Kogo przyciągają cmentarze w Budapeszcie?

2024-02-15

Młodzi turyści w Budapeszcie coraz częściej obierają za kierunek podróży… cmentarze. Nekroturystyka, turystyka cmentarna to zjawisko polegające na zwiedzaniu nekropolii. O ile „mroczna turystyka” przyciąga…

Piramidy w Gizie

Renowacja piramidy w Gizie. „Projekt stulecia” wycofany

2024-02-12

Plan pokrycia egipskiej piramidy w Gizie, piramidy Mykerinosa okładziną granitową wywołał w ostatnim czasie spore kontrowersje. Prawdopodobnie nie zostanie on jednak zrealizowany. Kontrowersje wokół…

Warszawa, widok z lotu ptaka na Pole Mokotowskie. źródło: https://um.warszawa.pl/, Cezary Warś

Przebudowa Pola Mokotowskiego: powrót do natury w Sercu Warszawy

2024-01-05

W grudniu 2023 r. została zakończona przebudowa terenu Pola Mokotowskiego. Prezydent miasta stołecznego Rafał Trzaskowski przyznał – Usunęliśmy tysiące metrów kwadratowych betonu.…

Wałbrzych, widok na panoramę miasta. Źródło: pixabay.com

Szlak Żółty w Wałbrzychu. Ścieżka przez góry i centrum miasta

2024-01-05

Świeży szlak turystyczny w Wałbrzychu ma początek w sercu miasta, a następnie kieruje się w stronę wałbrzyskiej Harcówki oraz nowej wieży widokowej, która już niedługo zostanie udostępniona…

Flextail Max Pump 2 Pro: recenzja małej pompki materacowej

2024-05-14

Pompowanie materaców jest dość częstym wątkiem na wszelkich grupach o tematyce leśno-turystycznej. Patentów jest sporo – od własnych płuc, przez homemade worki na śmieci z gwintem…

Szachty. Poznańska oaza na obrzeżach miasta

2024-04-09

Dzisiaj zapraszam was na krótką podróż do jednego z najurokliwszych zakątków Poznania. Szachty, o których mowa, to zespół stawów i terenów zielonych, zwieńczonych 25-metrową wieżą widokową. To miejsce…

Torba Helikon-Tex Mission dostępna już w sprzedaży

2024-04-04

Nowość z targów IWA OutdoorClassics 2024 dostępna jest już w sprzedaży. Torba Mission stanowi dalekie rozwinięcie torby Rangemaster, wyróżniając się usztywnioną konstrukcją…

Kiwi Madeira

Aluminiowy kamper NEXSD One w aranżacji KIWI Madeira

2024-03-18

Zaprezentowany kamper NEXSD One łączy aerodynamiczną zabudowę kempingową zintegrowaną z bazą w postaci Volkswagena Craftera. W przeciwieństwie do kampera półzitegrowanego, gdzie szoferska i część mieszkalna…

Człowiek

Helikon-Tex SAS Smock – kurtka do zadań nie tylko specjalnych

2024-05-18

Wielu z nas poszukuje czegoś, co będzie cechować się uniwersalnością. Niezależnie od przygody, sprawdzi się i będzie nam długo służyć. Czy to nóż, plecak czy kurtka. Szybko…

Flextail Max Pump 2 Pro: recenzja małej pompki materacowej

2024-05-14

Pompowanie materaców jest dość częstym wątkiem na wszelkich grupach o tematyce leśno-turystycznej. Patentów jest sporo – od własnych płuc, przez homemade worki na śmieci z gwintem…

Helikon-Tex SAS Smock – kurtka do zadań nie tylko specjalnych

2024-05-18

Wielu z nas poszukuje czegoś, co będzie cechować się uniwersalnością. Niezależnie od przygody, sprawdzi się i będzie nam długo służyć. Czy to nóż, plecak czy kurtka. Szybko…

Tani sprzęt – problem czy rozwiązanie? Recenzja refleksyjna

2024-04-26

Ale tandeta… Do czego to ma służyć? Z czego to zrobili, z gumolitu? Ostrości nie trzyma i gnie się na wszystkim! Ale słabe szwy… I już się sprało… Oraz wiele, wiele innych narzekań.…

Helikon-Tex SAS Smock – kurtka do zadań nie tylko specjalnych

2024-05-18

Wielu z nas poszukuje czegoś, co będzie cechować się uniwersalnością. Niezależnie od przygody, sprawdzi się i będzie nam długo służyć. Czy to nóż, plecak czy kurtka. Szybko…

Latarka Mactronic Rebel: recenzja

2024-04-06

Mactronic to polska firma zajmująca się oświetleniem od 30 lat. Na obecną chwilę jest solidnie ugruntowanym na rynku producentem latarek do zastosowań wojskowych czy taktycznych, ale w ofercie…

Siłownia zamiast lasu, czyli jak zimą przygotować się na wiosnę

2021-12-26

Spadło trochę śniegu, spadły temperatury, spadła motywacja do wychodzenia w teren. To normalne, że zmarzluchy zimą siedzą w domu i… Zresztą sami dobrze wiecie. Dziś…

Gdańsk

Gdańsk na widelcu. Prestiżowe odznaczenie Michelin dla regionu

2024-05-13

W marcu ubiegłego roku doszło do porozumienia między Polską Organizacją Turystyczną a Przewodnikiem Michelin. Na jego mocy polskie miasta, takie jak Warszawa, Poznań i Kraków…

Lyommy na Euro Target Show ’24. Apetyczne posiłki liofilizowane

2024-04-04

Na targach Euro Target Show w Poznaniu miałam okazję zapoznać się z młodą, dynamicznie rozwijającą się marką, Lyommy. Spodobało mi się wszystko, od pomysłu na nazwę…

Poza Szlakiem

Poza Szlakiem na EuroTarget Show ’24. Jeden las, wiele pasji

2024-04-02

Emocje po Euro Target Show dopiero opadły, więc przychodzę do was ze świeżą relacją z targów. Stoisko, które przyciągnęło całą moją uwagę, to znana w świecie outdooru…

Oferta czeskiego producenta: noże Mikov na targach IWA 2024

2024-03-21

Czeska marka Mikov to jedna z najbardziej cenionych, europejskich marek w świecie noży, znana głównie ze swojego automatycznego modelu noża, innowacyjnego podejścia i bogatego dziedzictwa…

Chłopiec zjeżdżający na nartach

Ogrzewane ubrania na stoku. Nowy zimowy trend

2024-02-06

Podgrzewane ubrania są tegorocznym hitem. Coraz częściej stosujemy rozwiązania, które pozwalają nam utrzymać temperaturę ciała na stoku czy w terenie. Oferta się poszerza o kolejne…

Światło na dziecięce gardła, czyli recenzja latarki Mactronic Sunscan 5.1

2024-01-18

Latarka w pracy lekarza jest urządzeniem niezbędnym. Pozwala z mroków wyłonić tajemnicze zakamarki jamy ustnej, a czasem zbadać inne elementy anatomii. Jak do tej pory…

Swarovski AX Visio 10×32: test lornetki ze sztuczną inteligencją

2024-02-26

Kilka dni temu na łamach portalu informowaliśmy, że na rynku pojawiła się lornetka Swarovski AX Visio 10×32 – jak do tej pory jedyna, która jest wyposażona…

Lornetka Hikmicro Habrok HQ35L – noktowizja i termowizja w jednym urządzeniu

2024-02-05

Hikmicro Habrok HQ35L to jeden z najnowszych modeli optycznych, które na polski rynek wprowadza firma Kolba.pl. Urządzenie oferuje połączenie wysokiej jakości komponentów optycznych…

Kalendarium
Festiwal górski masyw śnieżnika

Górski festiwal. Nowe wydarzenie turystyczne na Dolnym Śląsku

2024-02-24

Górski festiwal odbędzie się na ziemi kłodzkiej, a dokładnie w Stroniu Śląskim. Miejscowość, otoczona z każdej strony masywem górskim, może poszczycić się nowym wydarzeniem…

„Kostka”, czyli archetyp małego plecaka

„Kostka”. Plecak-legenda. Dlaczego uzyskał taki status? Jak odnajduje się w czasach współczesnych?

Rzut oka w przeszłość

Pierwsza wersja „kostki” to tornister wz. 1925, wprowadzony na wyposażenie Wojska Polskiego w pierwszych latach jego formowania w połowie lat 20. ubiegłego wieku. Był wzorowany na niemieckich plecakach z okresu I wojny światowej, został wykonany z brązowego drelichu. Do znajdującego się na klapie kwadratu z taśm (który przetrwał aż do jego najnowszej wersji) mocowana była menażka. Metalowe klamry z góry i boków plecaka (łącznie cztery) umożliwiały przeciągnięcie pasów i zamocowanie na zewnątrz koca lub płaszcza.
Plecak był ciągle unowocześniany. Głównym mankamentem była jego duża masa, więc kolejne wersje (wz. 1927 i wz. 1933) były wykonywane z brezentu krajowej produkcji oraz parcianych taśm i szelek. We wrześniu 1939 żołnierze ruszyli z plecakami wszystkich wersji na ramionach. „Kostkę” nosili również żołnierze przysięgający już Rzeczpospolitej Ludowej po 1945 r. Plecaki produkowane po wojnie posiadały w zasadzie niezmienioną konstrukcję – dodano tylko kieszonkę po wewnętrznej stronie klapy oraz zmieniono kolor materiałów na zielony.
Wichry historii, które porwały na strzępy Blok Wschodni, dotknęły również dotychczas prawie niezmienną konstrukcję „kostki”. „Wiatr przemian” przyniósł nowe idee, które zawitały również do armii, takie jak chociażby „ergonomia”. W powolnym początkowo procesie unowocześniania armii wymianie uległo m.in. wyposażenie osobiste żołnierza. Modernizacja objęła również plecaki, pojawiły się nowe wzory w zachodnim stylu (jak chociażby słynny zasobnik piechoty górskiej). Wprowadzenie nowego wyposażenia zaowocowało wymianą ZN-ów (zapasów nienaruszalnych) na dużą skalę. I tutaj zaczyna się legenda „kostki”. Chociaż była dostępna na rynku cywilnym również wcześniej i służyła turystom, to dopiero na początku lat 90. rozpoczęły się masowe wyprzedaże z magazynów wojskowych. „Kostka” trafiła na rynek nie tylko w dużych ilościach, ale przede wszystkim za grosze. A był to rynek nie dość że chłonny, bo za czasów gospodarki socjalistycznej brakowało wszystkiego, to jeszcze bardzo wrażliwy na cenę. W 1990 kurs USD oscylował w okolicach ok. 9500 zł/USD, a średnia pensja wynosiła 1 029 637 zł. Czyli przeciętna wypłata wynosiła niewiele ponad 100 dolarów – niedużo, jak na kraj wpatrzony w znacznie bogatszy Zachód. I dzięki temu „kostka” trafiła nie tylko w potrzeby, ale też możliwości finansowe klientów. Dlaczego wojsko kupowało „kostkę”? Bo była prosta i tania. Dlaczego zawojowała ławki szkolne? Bo była prosta i nawet jeszcze tańsza, bo z demobilu.


Defilada Wojska Polskiego z okazji dnia 3 maja. Warszawa, 1939 rok / Zdjęcie: Narodowe Archiwum Cyfrowe


Tornister z czasów LWP – widoczne tylko niewielkie zmiany w stosunku do przedwojennych egzemplarzy / Zdjęcie: Wikipedia, Patryq na licencji CC BY-SA 3.0


Turysta wyposażony w „kostkę” z przytroczonym kocem, menażką i manierką. Suwalszczyzna, czerwiec 1972 roku / Zdjęcie: Narodowe Archiwum Cyfrowe

Czym stała się „kostka”?

Głównym nabywcą „kostek” z demobilu była przede wszystkim młodzież, w tym szkolna. Używająca plecaków na co dzień i mająca już dość tornistrów produkowanych przez przemysł krajowy: paskudnych, kwadratowych, sztywnych, wykonanych z bliżej nieokreślonego plastiku i kojarzących się z podstawówką. Z kolei „kostka”, oprócz wojskowego sznytu, oferowała odpowiednio poważne wrażenie. Choć szczególnie dużą popularnością cieszyła się wśród punków i metali, którzy ozdabiali plecaki naszywkami z logotypami ulubionych zespołów, była wykorzystywana powszechnie. Praktycznie w każdej klasie była codziennym widokiem. „Kostka” stała się nośnikiem pewnych treści oraz sposobem budowania swojej tożsamości – na przykład poprzez wspomniane wcześniej naszywki zespołów, które jeszcze kilka lat wcześniej były niedostępne lub „na cenzurowanym”, czy napisy wykonane kolorowymi długopisami. W ten sposób, poprzez plecak niedbale zarzucony na ramię, właściciele wyrażali siebie w formie jeszcze do niedawna nieakceptowanej przez władze.
Czas płynął. Szkoła się skończyła, podobnie studia. Pierwsze pokolenie wolnej Polski dorosło, zaczęło pracę i założyło rodziny. Ale została pamięć szalonych lat młodości. Koncertów ukochanych zespołów, które wreszcie zawitały nad Wisłę. Pierwszych kontaktów z płcią przeciwną. Ciepłych nocy spędzanych z przyjaciółmi na spożywaniu tanich wyrobów alkoholowych w plenerze. Letnich wyjazdów ze skromnym dobytkiem spakowanym właśnie do „kostki”, bo do czegóż innego. I te wspomnienia stopiły się nierozerwalnie z plecakiem. Plecakiem, który przez to zyskał status kultowego.


Obecność „kostki” we wpisach na serwisach internetowych wskazuje, że plecak nadal żyje / Zdjęcie: demotywatory.pl

I chociaż „kostka” jest obecnie na ulicy już bardzo rzadkim widokiem, stała się legendą. Legendą, dodajmy, ciągle żywą. Na popularnych serwisach aukcyjnych ciągle można „kostkę” kupić. Chociaż już nie za grosze. Egzemplarze z zapasów Ludowego Wojska Polskiego, w zależności od stanu, osiągają ceny od 100 do 300 złotych. Z kolei znacznie przystępniejsze są współcześnie produkowane warianty – te można znaleźć w cenie od 60 złotych. Szyte zazwyczaj już z nylonu, a nie brezentu, zachowują krój (czyli prostotę, mającą wpływ na niskie koszty produkcji) i cechy pierwowzoru. „Kostka” nadal żyje.


Rafał Kosik, znany i uznany pisarz, swoją „kostkę” tak polubił, że zmodyfikował ją i uwspółcześnił. Uczynił to doszywając komin ze ściągaczem oraz wszywając w środku organizery na drobne przedmioty / Zdjęcie: Rafał Kosik, http://rafalkosik.com/pimp-my-kostka

Archetyp małego plecaka

Dlaczego tak się dzieje? Ponieważ „kostka” nadal spełnia wszystkie warunki minimalne, jakich użytkownicy oczekują od małego plecaka. Plecaka bez fajerwerków i dużej ilości funkcji, tylko podstawowego narzędzia do przenoszenia przedmiotów z punktu A do punktu B. W miarę pojemnego. Z systemem nośnym, który może nie jest zbyt wygodny i nie jest wyposażony w stelaż, ale działa. Do tego cechującego się wytrzymałością, aby nie był to tylko przejściowy zakup. Wpisuje się w potrzebę prostoty i niskiej ceny. Archetyp plecaka, który służy po prostu do tego, by go wziąć do ręki, wrzucić rzeczy, zarzucić na plecy i wyjść z domu, nie zawracając sobie głowy i nie komplikując tego procesu. Tylko tyle i aż tyle.

Następca?

Ale czasy się zmieniają, zapasy z demobilu się wyczerpały. W użyciu pojawiły się nowe materiały i wzory, a w portfelach konsumentów więcej pieniędzy. Jednak, jak widać, zapotrzebowanie na plecak wpisujący się w ideę „kostki” nadal istnieje. Odsuwając na bok wspomniane wcześniej produkowane do dzisiaj kopie, zastanówmy się, czy istnieje na rynku współcześnie zaprojektowany plecak, który spełnia te warunki i mógłby za jakiś czas pretendować do podobnie kultowego statusu?
Z plecaków taktycznych krajowej produkcji na myśl przychodzą dwa modele: Janysport Grot PP25 i Wisport Sparrow 30. Obydwa mają podobną pojemność: Grot 25 litrów, Sparrow występuje w wersjach 20- i 30-litrowej (pojemność oryginalnej „kostki” to ok. 24 litrów). Są wykonane z cordury oraz obszyte taśmami montażowymi systemu MOLLE, czyli standardowego systemu montażu oporządzenia wojsk NATO. Mają punkt mocowania dla systemu hydratacyjnego i wyjście na rurkę od niego. Systemy nośne, chociaż o niebo wygodniejsze niż w „kostce”, można zakwalifikować jako proste i niewyszukane. Pasy biodrowe w obydwu to po prostu taśma spinana plastikową klamrą. W obu projektach konstruktorzy projektując wnętrze nie próbowali zrewolucjonizować podejścia i skupili się po prostu na funkcjonalności. Sparrow ma więcej wewnętrznych kieszeni oraz wyposażono go w dwie komory. Jest też zauważalnie droższy od Grota.


Wisport Sparrow II 30 w kamuflażu wz. 93


Wisport Sparrow II 30 w kamuflażu MAPA B


Janysport Grot PP25

Obydwa są chętnie kupowane przez kadetów szkół wojskowych oraz uczniów klas wojskowych. Nie trafiły natomiast jako plecaki podstawowe do armii – tę rolę obecnie spełniają bardziej pojemne konstrukcje. W dokumentach dotyczących przetargu z maja 2021 r. rozpisanym przez 3. Regionalną Bazę Logistyczną w Krakowie czytamy, że duży plecak powinien mieć pojemność 80-100 litrów, natomiast mały pojemność 45-50 litrów. Trzeba uznać, że przynajmniej w najbliższych latach plecaki tej kategorii pojemności co „kostka” nie „dostaną etatu w armii”.
Personalizację plecaka, która w „kostce” odbywała się za pomocą flamastrów, długopisów i naszywek (przeszywanych przez całą grubość materiału, co miało wpływ na zmniejszenie wodoodporności), zastąpiły naszyte taśmy rzepowe. Rolę naszywek przejęły narzepki (tak powinno się je poprawnie określać, chociaż większość osób nadal posługuje się starą nomenklaturą). Mają tę zaletę, że można je wymienić bez prucia i ponownego wszywania – wystarczy je przyłożyć do wszytej do plecaka taśmy rzepowej. Współcześnie użytkownik swoje preferencje manifestuje też wybranym kamuflażem (polskim, amerykańskim, ewentualnie używa neutralnego zielonego lub czarnego koloru). Nie jest ograniczony do jednego koloru brezentu.
Ale czy mają szansę zostać kultowymi? Obydwa trafiły w gust i potrzeby (a także budżet) odbiorcy cywilnego. Są wykorzystywane zarówno w lekkiej turystyce i bushcrafcie, jak też jako codzienny (w tym szkolny) plecak. Sądzę jednak, że nie uzyskają statusu przedmiotu kultowego. Brakuje tego nieuchwytnego czynnika – „czegoś”. Doświadczenia pokoleniowego. Zaistnienia w świadomości na poziomie kulturowym, a nie tylko użytkowym.
„Kostka” nadal będzie pierwszym skojarzeniem dla pokolenia dorastającego pod koniec XX wieku, a obecna młodzież, być może, po prostu żadnego plecaka nie będzie darzyć taką estymą. Dla nich ważne będą inne przedmioty. Pierwsze telefony komórkowe? Konsole do gier? Dopiero za kilka lat okaże się, co przetrwa próbę czasu.

Sprawdź podobne tematy, które mogą Cię zainteresować

Helikon Tramontane – lekkość w kieszeni, na szlaku, po mieście i na robocie

Trzy osoby, trzy testy, trzy środowiska. Czy najlżejsza kurtka w ofercie Helikona podołała w górach, betonowej dżungli i na wiatrakach?

Plecak Maskpol MAPA City

Maskpol – polski producent wyposażenia dla armii – wraz z wprowadzeniem do sprzedaży wzoru kamuflującego MAPA rozpoczął ofensywę na rynek cywilny. Niedługo po tym,…

Komentarze

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.

Dodaj komentarz

X