Przejdź do serwisu tematycznego

Sport
Chacaltaya

Chacaltaya – Znikający ośrodek narciarski

2024-05-15

Chacaltaya Ski Resort był znanym ośrodkiem narciarskim w Boliwii. Położony najwyżej ze wszystkich ośrodków na świecie, czyli na wysokości 5375 m, został zredukowany do ruiny…

ROMET

Rowery w świetnej promocji. Przoduje elektryczny ROMET

2024-05-08

Romet jest aktualnie największym polskim producentem rowerów. Oferuje szeroki wybór jednośladów z różnych popularnych kategorii. Ich oferta obejmuje rowery górskie, gravele,…

Mistrzostwa Świata 2023 w Orientacji Precyzyjnej – relacja

2023-07-23

Początek wakacji to w tym roku intensywny okres w środowisku orienteeringowym. W lipcu odbyły się m.in. Mistrzostwa Czech oraz Mistrzostwa Świata w Orientacji Precyzyjnej, których gospodarzem również byli…

Fenix HM23 Runmaggedon – limitowana edycja lekkiej czołówki

2023-06-01

W sklepie Kolba dostępna jest lekka latarka czołowa Fenix HM23 limitowanej edycji Runmageddon. Miniaturowe urządzenie może być używane osobno bez opaski, wyposażone…

Buty motocyklowe Bates SP500 – recenzja

2021-04-06

Bates Footwear to producent specjalistycznego obuwia dla wojska, służb mundurowych i cywilnych zakładów produkcyjnych. Niedawno przedsiębiorstwo będące częścią grupy Wolverine Worldwide rozszerzyło…

Polaris RZR S 1000 EPS – Terenowa brzytwa

2021-03-23

A gdyby tak rzucić wszystko i wyjechać w przysłowiowe Bieszczady? Najlepiej w doborowym towarzystwie. Aby w pełni docenić otoczenie trzeba wpierw zjechać z asfaltu i zapuścić się w bezdroża. Przydałby…

ROMET

Rowery w świetnej promocji. Przoduje elektryczny ROMET

2024-05-08

Romet jest aktualnie największym polskim producentem rowerów. Oferuje szeroki wybór jednośladów z różnych popularnych kategorii. Ich oferta obejmuje rowery górskie, gravele,…

Mateusz Waligóra

Mateusz Waligóra – z poziomu morza na Mount Everest

2024-04-11

Kiedy Mateusz Waligóra, polski wspinacz, wyruszał na Mount Everest, postawił sobie za cel wspiąć się tam jedynie z użyciem siły swoich mięśni. Za nim…

Sen o lataniu – wprowadzenie do spadochroniarstwa

2021-05-08

Sen o lataniu towarzyszył człowiekowi od zarania dziejów. Już grecki mit o Dedalu i Ikarze pokazuje, jak bardzo oderwanie się od ziemi rozpalało wyobraźnię ludzi.…

Chacaltaya

Chacaltaya – Znikający ośrodek narciarski

2024-05-15

Chacaltaya Ski Resort był znanym ośrodkiem narciarskim w Boliwii. Położony najwyżej ze wszystkich ośrodków na świecie, czyli na wysokości 5375 m, został zredukowany do ruiny…

Lawina w Tatrach. „Zginął bliski przyjaciel”

2024-04-28

Zeszłotygodniowa lawina w rejonie Świnickiej Kotlinki w Tatrach zebrała śmiertelne żniwo. Ratownicy górscy poinformowali, że mężczyzna w wieku 34 lat, który zginął w sobotę, był członkiem…

Poradnik samoobrony – część 2

2021-05-18

W poprzednim odcinku  rozpocząłem cykl artykułów związany z szeroko rozumianą samoobroną. Poruszyłem wówczas aspekt prawny, przeanalizowałem sytuację niebezpieczną (próba kradzieży) i przedstawiłem kilka…

Poradnik samoobrony – część 1

2021-05-12

Kiedy słyszymy słowo samoobrona, zazwyczaj kojarzy nam się z walka związaną z obroną siebie, swoich bliskich lub dobra powierzonego nam pod opiekę. Rozszerzając…

Crag Sport wprowadza do swojej oferty innowacyjne produkty YY Vertical

2024-04-28

Crag Sport, ugruntowana marka w świecie outdooru, od lat dostarcza entuzjastom wspinaczki, wysokiej jakości sprzęt i akcesoria. Jako dystrybutor z siedzibą w Polsce firma ta słynie…

Mateusz Waligóra

Mateusz Waligóra – z poziomu morza na Mount Everest

2024-04-11

Kiedy Mateusz Waligóra, polski wspinacz, wyruszał na Mount Everest, postawił sobie za cel wspiąć się tam jedynie z użyciem siły swoich mięśni. Za nim…

Relaks
Majówka

Majówka 2024 – jest taniej niż rok temu

2024-05-02

Początek tegorocznej majówki przypadł na środę, 1 maja. Wystarczyło więc wziąć jeden dodatkowy dzień urlopu – w czwartek – aby móc delektować się pięciodniowym…

SUN’n FUN Aerospace Expo: relacja z imprezy

2024-04-28

W dniach 9-14 kwietnia w miejscowości Lakeland na Florydzie odbywała się druga co do wielkości impreza lotnicza w Stanach Zjednoczonych – SUN’n FUN Aerospace Expo. Już…

Gra Miejska Łowcy Beboków Katowice

Nowa gra miejska dla rodzin. Katowice poszukują „Beboków”

2024-02-29

Katowice są wyjątkowym, choć niedocenianym turystycznie miastem. Nowa gra miejska dla całych rodzin w Katowicach polegająca na poszukiwaniu figur „Beboków” może przyciągnąć do miasta…

Na sanki w góry

Na sanki w góry. Gdzie szukać tras saneczkowych?

2024-02-19

Częsty dylemat przy wyjeździe na narty z całą rodziną, to zapewnienie rozrywek dla naszych podopiecznych. Chcemy pokorzystać z zimy, ale nasze dzieci się nudzą. Z pomocą…

Jesień w lesie – co, gdzie i jak! Poradnik leśnego podglądacza

2023-10-09

Jesień stoi za progiem, a wraz z nią niesamowite możliwości obserwacji przyrody. Dziś trochę o tym jak i co można podglądać w tym niezwykle barwnym i intensywnym okresie…

Leszno 2021

2021-12-03

Po zeszłorocznych pokazach lotniczych w Lesznie, wielu z nas czekało na tegoroczną edycję. Organizatorzy już w poprzednim roku pokazali, że nawet w czasie pandemii można zrobić świetne…

Gra Miejska Łowcy Beboków Katowice

Nowa gra miejska dla rodzin. Katowice poszukują „Beboków”

2024-02-29

Katowice są wyjątkowym, choć niedocenianym turystycznie miastem. Nowa gra miejska dla całych rodzin w Katowicach polegająca na poszukiwaniu figur „Beboków” może przyciągnąć do miasta…

Patrol. Gra fabularna o wojnie w Wietnamie

2021-10-01

A gdyby móc się przenieść w lata 60. i samemu wziąć udział w największej wojnie na Półwyspie Indochińskim? Czy chcielibyście ruszyć do walki w ofensywie Tet? Poczuć na skórze wilgoć…

okładka książki Norwegia oczami Łowców Zórz. Opowieści z dalekiej Północy

Norwegia oczami Łowców Zórz. Opowieści z dalekiej Północy

2023-08-22

Wikingowie, łososie, fiordy, zimno, trolle i zorze polarne to dość nieszablonowa drużyna skojarzeń odnoszących się do jednego kraju. Mowa rzecz jasna o Norwegii, której surowość…

Nowy porządek świata. Tygrys i Smok – Vladimir Wolff – Recenzja

2023-01-06

Świąteczny okres z założenia powinien być czasem spokoju i kontemplacji. Mimo że w tym roku było to zaledwie kilka dni, każdy z nas miał nadzieję na wypoczynek…

Zaćmienie słońca

Całkowite zaćmienie słońca 2024. Gdzie będzie widoczne?

2024-04-08

Całkowite zaćmienie Słońca w poniedziałek jest jednym z najbardziej oczekiwanych wydarzeń tego roku. Nawet Google przygotował z tej okazji grafikę-po wpisaniu hasła “Solar eclipse”…

Łysa góra, Dziwiszów, Kraina Wygasłych Wulkanów

Kraina Wygasłych Wulkanów. Turystyczna perełka na oku UNESCO

2024-03-18

Kraina Wygasłych Wulkanów to obszar geologiczny o powierzchni aż 1,3 tysiąca metrów kwadratowych, znajdujący się… w Polsce. A tak dokładnie, to na Dolnym Śląsku. Ten obszar ma ogromną szansę…

Szachty. Poznańska oaza na obrzeżach miasta

2024-04-09

Dzisiaj zapraszam was na krótką podróż do jednego z najurokliwszych zakątków Poznania. Szachty, o których mowa, to zespół stawów i terenów zielonych, zwieńczonych 25-metrową wieżą widokową. To miejsce…

Gra Miejska Łowcy Beboków Katowice

Nowa gra miejska dla rodzin. Katowice poszukują „Beboków”

2024-02-29

Katowice są wyjątkowym, choć niedocenianym turystycznie miastem. Nowa gra miejska dla całych rodzin w Katowicach polegająca na poszukiwaniu figur „Beboków” może przyciągnąć do miasta…

Majówka

Majówka 2024 – jest taniej niż rok temu

2024-05-02

Początek tegorocznej majówki przypadł na środę, 1 maja. Wystarczyło więc wziąć jeden dodatkowy dzień urlopu – w czwartek – aby móc delektować się pięciodniowym…

Husky – czeski lider innowacji outdoorowych dostępny w Polsce dzięki Crag Sport

2024-04-28

Crag Sport, uznany dystrybutor sprzętu outdoorowego w Polsce, ogłasza wprowadzenie produktów marki Husky na polski rynek. Husky, firma założona w Czechach, przez lata wypracowała…

Turystyka

Helikon-Tex SAS Smock – kurtka do zadań nie tylko specjalnych

2024-05-18

Wielu z nas poszukuje czegoś, co będzie cechować się uniwersalnością. Niezależnie od przygody, sprawdzi się i będzie nam długo służyć. Czy to nóż, plecak czy kurtka. Szybko…

Chacaltaya

Chacaltaya – Znikający ośrodek narciarski

2024-05-15

Chacaltaya Ski Resort był znanym ośrodkiem narciarskim w Boliwii. Położony najwyżej ze wszystkich ośrodków na świecie, czyli na wysokości 5375 m, został zredukowany do ruiny…

Gdańsk

Gdańsk na widelcu. Prestiżowe odznaczenie Michelin dla regionu

2024-05-13

W marcu ubiegłego roku doszło do porozumienia między Polską Organizacją Turystyczną a Przewodnikiem Michelin. Na jego mocy polskie miasta, takie jak Warszawa, Poznań i Kraków…

Janitzio

Dlaczego woda w jeziorze Pátzcuaro zanika?

2024-05-01

Jezioro Patzcuaro, usytuowane w sercu Meksyku, przyciąga zainteresowanie turystów szczególnie podczas obchodów Dnia Zmarłych. Turystyka wokół tego akwenu rozwija się dynamicznie,…

Nawigacja samochodowa

Yanosik potrafi więcej. Aplikacja zyskała nowe, zaskakujące funkcje

2024-02-26

Yanosik stanął do konkurencji z Google Maps. Popularna aplikacja – nawigacja dla zmotoryzowanych podróżnych, znana z wyświetlania informacji o dozwolonej prędkości i kontroli drogowych, wprowadziła…

Schronisko Samotnia w Sudetach

Schronisko Samotnia ma nowego dzierżawcę. Zmiana po 57 latach

2024-02-08

W lipcu 2023 roku zaplanowano zmiany w kierownictwie karkonoskiego schroniska PTTK. Schronisko Samotnia było zarządzane przez rodzinę Siemaszków przez 57 lat. Mimo protestów ze strony…

Nawigacja samochodowa

Yanosik potrafi więcej. Aplikacja zyskała nowe, zaskakujące funkcje

2024-02-26

Yanosik stanął do konkurencji z Google Maps. Popularna aplikacja – nawigacja dla zmotoryzowanych podróżnych, znana z wyświetlania informacji o dozwolonej prędkości i kontroli drogowych, wprowadziła…

Nekroturystyka pomnik cmentarny

Nekroturystyka. Kogo przyciągają cmentarze w Budapeszcie?

2024-02-15

Młodzi turyści w Budapeszcie coraz częściej obierają za kierunek podróży… cmentarze. Nekroturystyka, turystyka cmentarna to zjawisko polegające na zwiedzaniu nekropolii. O ile „mroczna turystyka” przyciąga…

Odzież taktyczna Durabo

Odzież taktyczna od Durabo na EnforceTac. Taktycznie i solidnie

2024-03-17

Tym razem zapraszamy na relację z targów EnforceTac 2024 w NuernbergMesse, które odbyły się 26-28 lutego 2024. Mieliśmy okazję spotkać się tam z kolejną…

IWA 2024

Lyofood na IWA 2024. Liofilizowany gourmet w góry i nie tylko

2024-03-10

Na targach IWA OutdoorClassics 2024 w Norymberdze mieliśmy przyjemność spotkać się z marką Lyofood, serwującą szeroki zakres gotowanych i liofilizowanych dań. „Żadnych konserwantów, żadnych…

Chacaltaya

Chacaltaya – Znikający ośrodek narciarski

2024-05-15

Chacaltaya Ski Resort był znanym ośrodkiem narciarskim w Boliwii. Położony najwyżej ze wszystkich ośrodków na świecie, czyli na wysokości 5375 m, został zredukowany do ruiny…

W górach

W górach mamy zimę. 20 stopni i śnieg na szlakach

2024-05-06

Pomimo cudownej pogody w minioną majówkę, w górach należy przestrzegać zimowych obostrzeń dotyczących pieszej wędrówki. Okazuje się, że na szlakach wciąż panuje zima, a na niektórych…

Flextail Max Pump 2 Pro: recenzja małej pompki materacowej

2024-05-14

Pompowanie materaców jest dość częstym wątkiem na wszelkich grupach o tematyce leśno-turystycznej. Patentów jest sporo – od własnych płuc, przez homemade worki na śmieci z gwintem…

W górach

W górach mamy zimę. 20 stopni i śnieg na szlakach

2024-05-06

Pomimo cudownej pogody w minioną majówkę, w górach należy przestrzegać zimowych obostrzeń dotyczących pieszej wędrówki. Okazuje się, że na szlakach wciąż panuje zima, a na niektórych…

Nekroturystyka pomnik cmentarny

Nekroturystyka. Kogo przyciągają cmentarze w Budapeszcie?

2024-02-15

Młodzi turyści w Budapeszcie coraz częściej obierają za kierunek podróży… cmentarze. Nekroturystyka, turystyka cmentarna to zjawisko polegające na zwiedzaniu nekropolii. O ile „mroczna turystyka” przyciąga…

Piramidy w Gizie

Renowacja piramidy w Gizie. „Projekt stulecia” wycofany

2024-02-12

Plan pokrycia egipskiej piramidy w Gizie, piramidy Mykerinosa okładziną granitową wywołał w ostatnim czasie spore kontrowersje. Prawdopodobnie nie zostanie on jednak zrealizowany. Kontrowersje wokół…

Warszawa, widok z lotu ptaka na Pole Mokotowskie. źródło: https://um.warszawa.pl/, Cezary Warś

Przebudowa Pola Mokotowskiego: powrót do natury w Sercu Warszawy

2024-01-05

W grudniu 2023 r. została zakończona przebudowa terenu Pola Mokotowskiego. Prezydent miasta stołecznego Rafał Trzaskowski przyznał – Usunęliśmy tysiące metrów kwadratowych betonu.…

Wałbrzych, widok na panoramę miasta. Źródło: pixabay.com

Szlak Żółty w Wałbrzychu. Ścieżka przez góry i centrum miasta

2024-01-05

Świeży szlak turystyczny w Wałbrzychu ma początek w sercu miasta, a następnie kieruje się w stronę wałbrzyskiej Harcówki oraz nowej wieży widokowej, która już niedługo zostanie udostępniona…

Flextail Max Pump 2 Pro: recenzja małej pompki materacowej

2024-05-14

Pompowanie materaców jest dość częstym wątkiem na wszelkich grupach o tematyce leśno-turystycznej. Patentów jest sporo – od własnych płuc, przez homemade worki na śmieci z gwintem…

Szachty. Poznańska oaza na obrzeżach miasta

2024-04-09

Dzisiaj zapraszam was na krótką podróż do jednego z najurokliwszych zakątków Poznania. Szachty, o których mowa, to zespół stawów i terenów zielonych, zwieńczonych 25-metrową wieżą widokową. To miejsce…

Torba Helikon-Tex Mission dostępna już w sprzedaży

2024-04-04

Nowość z targów IWA OutdoorClassics 2024 dostępna jest już w sprzedaży. Torba Mission stanowi dalekie rozwinięcie torby Rangemaster, wyróżniając się usztywnioną konstrukcją…

Kiwi Madeira

Aluminiowy kamper NEXSD One w aranżacji KIWI Madeira

2024-03-18

Zaprezentowany kamper NEXSD One łączy aerodynamiczną zabudowę kempingową zintegrowaną z bazą w postaci Volkswagena Craftera. W przeciwieństwie do kampera półzitegrowanego, gdzie szoferska i część mieszkalna…

Człowiek

Helikon-Tex SAS Smock – kurtka do zadań nie tylko specjalnych

2024-05-18

Wielu z nas poszukuje czegoś, co będzie cechować się uniwersalnością. Niezależnie od przygody, sprawdzi się i będzie nam długo służyć. Czy to nóż, plecak czy kurtka. Szybko…

Flextail Max Pump 2 Pro: recenzja małej pompki materacowej

2024-05-14

Pompowanie materaców jest dość częstym wątkiem na wszelkich grupach o tematyce leśno-turystycznej. Patentów jest sporo – od własnych płuc, przez homemade worki na śmieci z gwintem…

Helikon-Tex SAS Smock – kurtka do zadań nie tylko specjalnych

2024-05-18

Wielu z nas poszukuje czegoś, co będzie cechować się uniwersalnością. Niezależnie od przygody, sprawdzi się i będzie nam długo służyć. Czy to nóż, plecak czy kurtka. Szybko…

Tani sprzęt – problem czy rozwiązanie? Recenzja refleksyjna

2024-04-26

Ale tandeta… Do czego to ma służyć? Z czego to zrobili, z gumolitu? Ostrości nie trzyma i gnie się na wszystkim! Ale słabe szwy… I już się sprało… Oraz wiele, wiele innych narzekań.…

Helikon-Tex SAS Smock – kurtka do zadań nie tylko specjalnych

2024-05-18

Wielu z nas poszukuje czegoś, co będzie cechować się uniwersalnością. Niezależnie od przygody, sprawdzi się i będzie nam długo służyć. Czy to nóż, plecak czy kurtka. Szybko…

Latarka Mactronic Rebel: recenzja

2024-04-06

Mactronic to polska firma zajmująca się oświetleniem od 30 lat. Na obecną chwilę jest solidnie ugruntowanym na rynku producentem latarek do zastosowań wojskowych czy taktycznych, ale w ofercie…

Siłownia zamiast lasu, czyli jak zimą przygotować się na wiosnę

2021-12-26

Spadło trochę śniegu, spadły temperatury, spadła motywacja do wychodzenia w teren. To normalne, że zmarzluchy zimą siedzą w domu i… Zresztą sami dobrze wiecie. Dziś…

Gdańsk

Gdańsk na widelcu. Prestiżowe odznaczenie Michelin dla regionu

2024-05-13

W marcu ubiegłego roku doszło do porozumienia między Polską Organizacją Turystyczną a Przewodnikiem Michelin. Na jego mocy polskie miasta, takie jak Warszawa, Poznań i Kraków…

Lyommy na Euro Target Show ’24. Apetyczne posiłki liofilizowane

2024-04-04

Na targach Euro Target Show w Poznaniu miałam okazję zapoznać się z młodą, dynamicznie rozwijającą się marką, Lyommy. Spodobało mi się wszystko, od pomysłu na nazwę…

Poza Szlakiem

Poza Szlakiem na EuroTarget Show ’24. Jeden las, wiele pasji

2024-04-02

Emocje po Euro Target Show dopiero opadły, więc przychodzę do was ze świeżą relacją z targów. Stoisko, które przyciągnęło całą moją uwagę, to znana w świecie outdooru…

Oferta czeskiego producenta: noże Mikov na targach IWA 2024

2024-03-21

Czeska marka Mikov to jedna z najbardziej cenionych, europejskich marek w świecie noży, znana głównie ze swojego automatycznego modelu noża, innowacyjnego podejścia i bogatego dziedzictwa…

Chłopiec zjeżdżający na nartach

Ogrzewane ubrania na stoku. Nowy zimowy trend

2024-02-06

Podgrzewane ubrania są tegorocznym hitem. Coraz częściej stosujemy rozwiązania, które pozwalają nam utrzymać temperaturę ciała na stoku czy w terenie. Oferta się poszerza o kolejne…

Światło na dziecięce gardła, czyli recenzja latarki Mactronic Sunscan 5.1

2024-01-18

Latarka w pracy lekarza jest urządzeniem niezbędnym. Pozwala z mroków wyłonić tajemnicze zakamarki jamy ustnej, a czasem zbadać inne elementy anatomii. Jak do tej pory…

Swarovski AX Visio 10×32: test lornetki ze sztuczną inteligencją

2024-02-26

Kilka dni temu na łamach portalu informowaliśmy, że na rynku pojawiła się lornetka Swarovski AX Visio 10×32 – jak do tej pory jedyna, która jest wyposażona…

Lornetka Hikmicro Habrok HQ35L – noktowizja i termowizja w jednym urządzeniu

2024-02-05

Hikmicro Habrok HQ35L to jeden z najnowszych modeli optycznych, które na polski rynek wprowadza firma Kolba.pl. Urządzenie oferuje połączenie wysokiej jakości komponentów optycznych…

Kalendarium
Festiwal górski masyw śnieżnika

Górski festiwal. Nowe wydarzenie turystyczne na Dolnym Śląsku

2024-02-24

Górski festiwal odbędzie się na ziemi kłodzkiej, a dokładnie w Stroniu Śląskim. Miejscowość, otoczona z każdej strony masywem górskim, może poszczycić się nowym wydarzeniem…

Kuchenka gazowa w zimie

Biwakowanie zimą to w Polsce wyjątkowo mała nisza, a według moich obserwacji wewnątrz niej większość gotuje na ognisku. Nie ma w tym nic złego, po prostu nie jestem fanem

Kuchenki gazowe są dla mnie o wiele wygodniejsze, a w stosunku do wielopaliwowych prostsze i lżejsze. Z moich doświadczeń wynika, że z odpowiednim przygotowaniem można bardzo skutecznie gotować na gazie do -10C, a nawet -15C.

Teoria, wrzenie gazów

Jeśli używamy kartusza gazowego pionowo, to gaz w nim zawarty będzie wydostawał się w następujących temperaturach [1]:

  • butan do -0,5C
  • izobutan do -12C
  • propan do -42C

Jednocześnie nie możemy napełnić kartusza samym propanem, bo generuje on za duże ciśnienie i wymaga specjalnych, ciężkich pojemników i zaworów [1]. Optymalne mieszanki zawierają 20-40% propanu. Reszta najczęściej wypełniana jest butanem albo droższym izobutanem. Kartuszem, którego sam używam w zimie, jest MSR IsoPro, 20% propanu, 80% izobutanu.

Nieoficjalnie, na własne ryzyko, można napełnić kartusz turystyczny czystym propanem. Większe ciśnienie najczęściej jest w granicach tolerancji, ale to oczywiście zależy od konkretnego kartusza i konkretnej kuchenki. Natomiast sprzęt posiada zapas tolerancji nie bez powodu, dlatego odradzam komukolwiek takie eksperymenty. Wspominam o tym tylko dla kompletności, bo tak, jest to możliwe i są osoby, które tak robią.

Spadek ciśnienia

Sama temperatura otoczenia nie gwarantuje nam poprawnego działania kuchenki. Wraz z gotowaniem gaz w stanie ciekłym musi odparować, by wypełnić przestrzeń w kartuszu. Proces parowania jest kosztowny energetycznie i powoduje spadek temperatury kartusza poniżej temperatury otoczenia. Możemy więc odpalić kuchenkę, która po jakimś czasie zacznie słabnąć i zgaśnie.

Mit osobnego wypalania

Nie jest prawdą, że istnieją temperatury w których z kartusza będzie wydostawał się sam propan (natomiast będzie się on spalał szybciej). Z tego samego powodu nie odpalimy kuchenki w -40 stopniach, nawet jeśli mamy nowy kartusz, w którym na pewno jest sporo propanu.

Temperatura wrzenia zależy od mieszanki i jest wypadkową ilości propanu i (izo)butanu. Jeśli używamy kartusza pionowo, to propan ma tendencję wypalać się szybciej niż towarzyszący mu (izo)butan, dlatego z czasem procentowy skład propanu spada, a temperatura wrzenia kartusza rośnie. Tego problemu nie ma, jeśli używamy odwróconego kartusza. W tym trybie cała mieszanka spala się równomiernie.

Mechanizmy wspomagające w kuchenkach

  1. Regulator ciśnienia
    Ciśnienie mieszanki gazu, a tym samym ilość, jaka wydostaje się przez zawór, zależy od jego temperatury – szczególnie dla operacji pionowej. Dlatego kuchenki standardowo są dostosowane do sytuacji, w której użytkownik maksymalnie odkręcona zawór podczas wysokich temperatur. Napisanie w instrukcji, by np. w wysokich temperaturach odkręcać zawór tylko do połowy, zapewne by nie wystarczyło. Moc standardowej kuchenki spada więc razem ze spadkiem temperatury. By ograniczyć to zjawisko, producenci zaczęli wykorzystywać w wybranych konstrukcjach regulator, starający się automatycznie zachować stałe ciśnienie wydostającego się gazu [3].
  2. Zintegrowane kuchenki z radiatorem.
    Takie zestawy znacznie podnoszą efektywność kuchenki, co szczególnie w zimie jest nieocenione
  3. Odwrócona operacja / tryb płynny
    Niektóre(!) kuchenki pozwalają używać kartusza w trybie odwróconym. Dzięki temu w przepływie paliwa pomaga nam grawitacja i przestajemy być uzależnieni od temperatury wrzenia mieszanki gazów. Nie jest to jednak złoty środek. Mimo wszystko wraz ze spadkiem temperatury efektywność gazu spada.
    UWAGA! Nie każda kuchenka ze zdalnym kartuszem pozwala na bezpieczną operację z odwróconym kartuszem. Czytajcie instrukcje. Najczęściej wymagane jest odpalenie kuchenki najpierw w trybie pionowym. Niepoprawne użytkowanie może zmienić palnik w miotacz ognia.
  4. Pętla zwrotna
    Kuchenki ze zdalnymi kartuszami pozwalającymi na operację odwróconą praktycznie zawsze mają pętlę zwrotną. Przewód paliwowy jest prowadzony w okolicach palnika. Powoduje to odparowywanie gazu, zanim dotrze do wylotu, i poprawia efektywność spalania.

Jak sobie radzić w zimie

  1. Używajmy mieszanek gazu odpornych na niższe temperatury, czyli takich, które zawierają więcej izobutanu. Unikajmy zimą butanu.
  2. Musimy dbać o to, by nasz kartusz za bardzo się nie wychłodził. Nośmy go przy ciele, w okolicach termosu, śpijmy z nim.
  3. Gdy w trakcie gotowania moc kuchenki wyraźnie spada, jeśli temperatura na to pozwala, to spróbujmy ogrzać kartusz dłońmi. Jeśli jest na to za zimno, to…
  4. Woda płynąca w potoku ma temperaturę minimum 0 stopni. Mamy też ze sobą zazwyczaj wodę pitną, o którą dbamy, by nie zamarzła. Możemy więc nalać jej do naczynia i umieścić w nim kartusz. W przypadku mrozu ograniczy to znacznie spadek temperatury kartusza, a więc również efektywności kuchenki wraz z czasem gotowania [4].
    Przypominam, że temperatura kartusza spada wraz z ciśnieniem w kartuszu, czyli może spaść poniżej temperatury otoczenia.
  5. Osłaniamy kartusz od podłoża. Ja zrobiłem z karimaty osłonkę na pojemnik na wodę, w którym stoi kartusz.
  6. Rozszerzenie punktu 4 (niebezpieczne!): jeśli mamy gorącą wodę w termosie albo po ostatnim gotowaniu, możemy dolać ją do naczynia. Nie przesadzajmy jednak, za duża temperatura może spowodować niekontrolowaną ucieczkę gazu.
  7. Bardzo niebezpiecznie: jeśli używamy kuchenki, z której wiele ciepła ucieka na boki, możemy osłonić ją tak, by ciepłe powietrze ogrzewało kartusz. Jeśli ktoś się na to zdecyduje, polecam połączyć to z umieszczeniem kartusza w naczyniu. Woda w naczyniu utrudni nagły skok temperatury. Nie przesadzajmy jednak, za duża temperatura może spowodować niekontrolowaną ucieczkę gazu.

Rozwiązania, których nie polecam

  1. Podgrzewanie zamiast gotowania. Można zabrać zwykłą kuchenkę i zwykłą mieszankę propan-butan. Taki zestaw odpali może nawet do -10C, ale zwykle nie zagotuje wody. Jeśli planujemy topić śnieg na wodę pitną, to nie wystarczy. Wspominam o tym, bo widziałem niejednokrotnie, że tak ludzie robią i się nie przejmują. Teoretycznie wystarcza to do zrobienia jedzenia, ale nie polecam nikomu.
  2. Coleman sprzedaje kartusze „Extreme”, 40% propanu, 60% butanu. Można wykorzystać większy kartusz, będzie działał bardzo sprawnie – 30-50% zużycia. Moim zdaniem szkoda tyle nosić.

Dlaczego używam Jetboila MiniMo?

 

  1. Pojemność 1l jest w sam raz dla jednej osoby do topienia śniegu.
  2. Bo ma automatyczny regulator ciśnienia [3].
  3. Bo lubię zintegrowaną konstrukcję. Kuchenki z osobnym kartuszem trudniej przemieszczać i trudniej używać naczyń z radiatorem.
  4. Bo zawiodła mnie dopiero na -13C, podczas silnego wiatru i opadów śniegu

O zimowych wypadach możesz poczytać na blogu Góry bez Schronisk, który prowadzi autor tego artykułu.

[1] https://adventuresinstoving.blogspot.com/2011/11/why-not-just-use-propane.html

[2] https://adventuresinstoving.blogspot.com/2012/04/gas-in-cold-weather-myth-of-fractioning.html

[3] https://www.msrgear.com/blog/technology-stove-pressure-regulators-work/

[4] https://www.msrgear.com/blog/faq-how-does-putting-your-fuel-canister-in-water-help-it-work-better-in-freezing-temperatures/

Komentarze

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.

Dodaj komentarz

X