Przejdź do serwisu tematycznego

Sport
Chacaltaya

Chacaltaya – Znikający ośrodek narciarski

2024-05-15

Chacaltaya Ski Resort był znanym ośrodkiem narciarskim w Boliwii. Położony najwyżej ze wszystkich ośrodków na świecie, czyli na wysokości 5375 m, został zredukowany do ruiny…

ROMET

Rowery w świetnej promocji. Przoduje elektryczny ROMET

2024-05-08

Romet jest aktualnie największym polskim producentem rowerów. Oferuje szeroki wybór jednośladów z różnych popularnych kategorii. Ich oferta obejmuje rowery górskie, gravele,…

Mistrzostwa Świata 2023 w Orientacji Precyzyjnej – relacja

2023-07-23

Początek wakacji to w tym roku intensywny okres w środowisku orienteeringowym. W lipcu odbyły się m.in. Mistrzostwa Czech oraz Mistrzostwa Świata w Orientacji Precyzyjnej, których gospodarzem również byli…

Fenix HM23 Runmaggedon – limitowana edycja lekkiej czołówki

2023-06-01

W sklepie Kolba dostępna jest lekka latarka czołowa Fenix HM23 limitowanej edycji Runmageddon. Miniaturowe urządzenie może być używane osobno bez opaski, wyposażone…

Buty motocyklowe Bates SP500 – recenzja

2021-04-06

Bates Footwear to producent specjalistycznego obuwia dla wojska, służb mundurowych i cywilnych zakładów produkcyjnych. Niedawno przedsiębiorstwo będące częścią grupy Wolverine Worldwide rozszerzyło…

Polaris RZR S 1000 EPS – Terenowa brzytwa

2021-03-23

A gdyby tak rzucić wszystko i wyjechać w przysłowiowe Bieszczady? Najlepiej w doborowym towarzystwie. Aby w pełni docenić otoczenie trzeba wpierw zjechać z asfaltu i zapuścić się w bezdroża. Przydałby…

ROMET

Rowery w świetnej promocji. Przoduje elektryczny ROMET

2024-05-08

Romet jest aktualnie największym polskim producentem rowerów. Oferuje szeroki wybór jednośladów z różnych popularnych kategorii. Ich oferta obejmuje rowery górskie, gravele,…

Mateusz Waligóra

Mateusz Waligóra – z poziomu morza na Mount Everest

2024-04-11

Kiedy Mateusz Waligóra, polski wspinacz, wyruszał na Mount Everest, postawił sobie za cel wspiąć się tam jedynie z użyciem siły swoich mięśni. Za nim…

Sen o lataniu – wprowadzenie do spadochroniarstwa

2021-05-08

Sen o lataniu towarzyszył człowiekowi od zarania dziejów. Już grecki mit o Dedalu i Ikarze pokazuje, jak bardzo oderwanie się od ziemi rozpalało wyobraźnię ludzi.…

Chacaltaya

Chacaltaya – Znikający ośrodek narciarski

2024-05-15

Chacaltaya Ski Resort był znanym ośrodkiem narciarskim w Boliwii. Położony najwyżej ze wszystkich ośrodków na świecie, czyli na wysokości 5375 m, został zredukowany do ruiny…

Lawina w Tatrach. „Zginął bliski przyjaciel”

2024-04-28

Zeszłotygodniowa lawina w rejonie Świnickiej Kotlinki w Tatrach zebrała śmiertelne żniwo. Ratownicy górscy poinformowali, że mężczyzna w wieku 34 lat, który zginął w sobotę, był członkiem…

Poradnik samoobrony – część 2

2021-05-18

W poprzednim odcinku  rozpocząłem cykl artykułów związany z szeroko rozumianą samoobroną. Poruszyłem wówczas aspekt prawny, przeanalizowałem sytuację niebezpieczną (próba kradzieży) i przedstawiłem kilka…

Poradnik samoobrony – część 1

2021-05-12

Kiedy słyszymy słowo samoobrona, zazwyczaj kojarzy nam się z walka związaną z obroną siebie, swoich bliskich lub dobra powierzonego nam pod opiekę. Rozszerzając…

Crag Sport wprowadza do swojej oferty innowacyjne produkty YY Vertical

2024-04-28

Crag Sport, ugruntowana marka w świecie outdooru, od lat dostarcza entuzjastom wspinaczki, wysokiej jakości sprzęt i akcesoria. Jako dystrybutor z siedzibą w Polsce firma ta słynie…

Mateusz Waligóra

Mateusz Waligóra – z poziomu morza na Mount Everest

2024-04-11

Kiedy Mateusz Waligóra, polski wspinacz, wyruszał na Mount Everest, postawił sobie za cel wspiąć się tam jedynie z użyciem siły swoich mięśni. Za nim…

Relaks
Majówka

Majówka 2024 – jest taniej niż rok temu

2024-05-02

Początek tegorocznej majówki przypadł na środę, 1 maja. Wystarczyło więc wziąć jeden dodatkowy dzień urlopu – w czwartek – aby móc delektować się pięciodniowym…

SUN’n FUN Aerospace Expo: relacja z imprezy

2024-04-28

W dniach 9-14 kwietnia w miejscowości Lakeland na Florydzie odbywała się druga co do wielkości impreza lotnicza w Stanach Zjednoczonych – SUN’n FUN Aerospace Expo. Już…

Gra Miejska Łowcy Beboków Katowice

Nowa gra miejska dla rodzin. Katowice poszukują „Beboków”

2024-02-29

Katowice są wyjątkowym, choć niedocenianym turystycznie miastem. Nowa gra miejska dla całych rodzin w Katowicach polegająca na poszukiwaniu figur „Beboków” może przyciągnąć do miasta…

Na sanki w góry

Na sanki w góry. Gdzie szukać tras saneczkowych?

2024-02-19

Częsty dylemat przy wyjeździe na narty z całą rodziną, to zapewnienie rozrywek dla naszych podopiecznych. Chcemy pokorzystać z zimy, ale nasze dzieci się nudzą. Z pomocą…

Jesień w lesie – co, gdzie i jak! Poradnik leśnego podglądacza

2023-10-09

Jesień stoi za progiem, a wraz z nią niesamowite możliwości obserwacji przyrody. Dziś trochę o tym jak i co można podglądać w tym niezwykle barwnym i intensywnym okresie…

Leszno 2021

2021-12-03

Po zeszłorocznych pokazach lotniczych w Lesznie, wielu z nas czekało na tegoroczną edycję. Organizatorzy już w poprzednim roku pokazali, że nawet w czasie pandemii można zrobić świetne…

Gra Miejska Łowcy Beboków Katowice

Nowa gra miejska dla rodzin. Katowice poszukują „Beboków”

2024-02-29

Katowice są wyjątkowym, choć niedocenianym turystycznie miastem. Nowa gra miejska dla całych rodzin w Katowicach polegająca na poszukiwaniu figur „Beboków” może przyciągnąć do miasta…

Patrol. Gra fabularna o wojnie w Wietnamie

2021-10-01

A gdyby móc się przenieść w lata 60. i samemu wziąć udział w największej wojnie na Półwyspie Indochińskim? Czy chcielibyście ruszyć do walki w ofensywie Tet? Poczuć na skórze wilgoć…

okładka książki Norwegia oczami Łowców Zórz. Opowieści z dalekiej Północy

Norwegia oczami Łowców Zórz. Opowieści z dalekiej Północy

2023-08-22

Wikingowie, łososie, fiordy, zimno, trolle i zorze polarne to dość nieszablonowa drużyna skojarzeń odnoszących się do jednego kraju. Mowa rzecz jasna o Norwegii, której surowość…

Nowy porządek świata. Tygrys i Smok – Vladimir Wolff – Recenzja

2023-01-06

Świąteczny okres z założenia powinien być czasem spokoju i kontemplacji. Mimo że w tym roku było to zaledwie kilka dni, każdy z nas miał nadzieję na wypoczynek…

Zaćmienie słońca

Całkowite zaćmienie słońca 2024. Gdzie będzie widoczne?

2024-04-08

Całkowite zaćmienie Słońca w poniedziałek jest jednym z najbardziej oczekiwanych wydarzeń tego roku. Nawet Google przygotował z tej okazji grafikę-po wpisaniu hasła “Solar eclipse”…

Łysa góra, Dziwiszów, Kraina Wygasłych Wulkanów

Kraina Wygasłych Wulkanów. Turystyczna perełka na oku UNESCO

2024-03-18

Kraina Wygasłych Wulkanów to obszar geologiczny o powierzchni aż 1,3 tysiąca metrów kwadratowych, znajdujący się… w Polsce. A tak dokładnie, to na Dolnym Śląsku. Ten obszar ma ogromną szansę…

Szachty. Poznańska oaza na obrzeżach miasta

2024-04-09

Dzisiaj zapraszam was na krótką podróż do jednego z najurokliwszych zakątków Poznania. Szachty, o których mowa, to zespół stawów i terenów zielonych, zwieńczonych 25-metrową wieżą widokową. To miejsce…

Gra Miejska Łowcy Beboków Katowice

Nowa gra miejska dla rodzin. Katowice poszukują „Beboków”

2024-02-29

Katowice są wyjątkowym, choć niedocenianym turystycznie miastem. Nowa gra miejska dla całych rodzin w Katowicach polegająca na poszukiwaniu figur „Beboków” może przyciągnąć do miasta…

Majówka

Majówka 2024 – jest taniej niż rok temu

2024-05-02

Początek tegorocznej majówki przypadł na środę, 1 maja. Wystarczyło więc wziąć jeden dodatkowy dzień urlopu – w czwartek – aby móc delektować się pięciodniowym…

Husky – czeski lider innowacji outdoorowych dostępny w Polsce dzięki Crag Sport

2024-04-28

Crag Sport, uznany dystrybutor sprzętu outdoorowego w Polsce, ogłasza wprowadzenie produktów marki Husky na polski rynek. Husky, firma założona w Czechach, przez lata wypracowała…

Turystyka

Helikon-Tex SAS Smock – kurtka do zadań nie tylko specjalnych

2024-05-18

Wielu z nas poszukuje czegoś, co będzie cechować się uniwersalnością. Niezależnie od przygody, sprawdzi się i będzie nam długo służyć. Czy to nóż, plecak czy kurtka. Szybko…

Chacaltaya

Chacaltaya – Znikający ośrodek narciarski

2024-05-15

Chacaltaya Ski Resort był znanym ośrodkiem narciarskim w Boliwii. Położony najwyżej ze wszystkich ośrodków na świecie, czyli na wysokości 5375 m, został zredukowany do ruiny…

Gdańsk

Gdańsk na widelcu. Prestiżowe odznaczenie Michelin dla regionu

2024-05-13

W marcu ubiegłego roku doszło do porozumienia między Polską Organizacją Turystyczną a Przewodnikiem Michelin. Na jego mocy polskie miasta, takie jak Warszawa, Poznań i Kraków…

Janitzio

Dlaczego woda w jeziorze Pátzcuaro zanika?

2024-05-01

Jezioro Patzcuaro, usytuowane w sercu Meksyku, przyciąga zainteresowanie turystów szczególnie podczas obchodów Dnia Zmarłych. Turystyka wokół tego akwenu rozwija się dynamicznie,…

Nawigacja samochodowa

Yanosik potrafi więcej. Aplikacja zyskała nowe, zaskakujące funkcje

2024-02-26

Yanosik stanął do konkurencji z Google Maps. Popularna aplikacja – nawigacja dla zmotoryzowanych podróżnych, znana z wyświetlania informacji o dozwolonej prędkości i kontroli drogowych, wprowadziła…

Schronisko Samotnia w Sudetach

Schronisko Samotnia ma nowego dzierżawcę. Zmiana po 57 latach

2024-02-08

W lipcu 2023 roku zaplanowano zmiany w kierownictwie karkonoskiego schroniska PTTK. Schronisko Samotnia było zarządzane przez rodzinę Siemaszków przez 57 lat. Mimo protestów ze strony…

Nawigacja samochodowa

Yanosik potrafi więcej. Aplikacja zyskała nowe, zaskakujące funkcje

2024-02-26

Yanosik stanął do konkurencji z Google Maps. Popularna aplikacja – nawigacja dla zmotoryzowanych podróżnych, znana z wyświetlania informacji o dozwolonej prędkości i kontroli drogowych, wprowadziła…

Nekroturystyka pomnik cmentarny

Nekroturystyka. Kogo przyciągają cmentarze w Budapeszcie?

2024-02-15

Młodzi turyści w Budapeszcie coraz częściej obierają za kierunek podróży… cmentarze. Nekroturystyka, turystyka cmentarna to zjawisko polegające na zwiedzaniu nekropolii. O ile „mroczna turystyka” przyciąga…

Odzież taktyczna Durabo

Odzież taktyczna od Durabo na EnforceTac. Taktycznie i solidnie

2024-03-17

Tym razem zapraszamy na relację z targów EnforceTac 2024 w NuernbergMesse, które odbyły się 26-28 lutego 2024. Mieliśmy okazję spotkać się tam z kolejną…

IWA 2024

Lyofood na IWA 2024. Liofilizowany gourmet w góry i nie tylko

2024-03-10

Na targach IWA OutdoorClassics 2024 w Norymberdze mieliśmy przyjemność spotkać się z marką Lyofood, serwującą szeroki zakres gotowanych i liofilizowanych dań. „Żadnych konserwantów, żadnych…

Chacaltaya

Chacaltaya – Znikający ośrodek narciarski

2024-05-15

Chacaltaya Ski Resort był znanym ośrodkiem narciarskim w Boliwii. Położony najwyżej ze wszystkich ośrodków na świecie, czyli na wysokości 5375 m, został zredukowany do ruiny…

W górach

W górach mamy zimę. 20 stopni i śnieg na szlakach

2024-05-06

Pomimo cudownej pogody w minioną majówkę, w górach należy przestrzegać zimowych obostrzeń dotyczących pieszej wędrówki. Okazuje się, że na szlakach wciąż panuje zima, a na niektórych…

Flextail Max Pump 2 Pro: recenzja małej pompki materacowej

2024-05-14

Pompowanie materaców jest dość częstym wątkiem na wszelkich grupach o tematyce leśno-turystycznej. Patentów jest sporo – od własnych płuc, przez homemade worki na śmieci z gwintem…

W górach

W górach mamy zimę. 20 stopni i śnieg na szlakach

2024-05-06

Pomimo cudownej pogody w minioną majówkę, w górach należy przestrzegać zimowych obostrzeń dotyczących pieszej wędrówki. Okazuje się, że na szlakach wciąż panuje zima, a na niektórych…

Nekroturystyka pomnik cmentarny

Nekroturystyka. Kogo przyciągają cmentarze w Budapeszcie?

2024-02-15

Młodzi turyści w Budapeszcie coraz częściej obierają za kierunek podróży… cmentarze. Nekroturystyka, turystyka cmentarna to zjawisko polegające na zwiedzaniu nekropolii. O ile „mroczna turystyka” przyciąga…

Piramidy w Gizie

Renowacja piramidy w Gizie. „Projekt stulecia” wycofany

2024-02-12

Plan pokrycia egipskiej piramidy w Gizie, piramidy Mykerinosa okładziną granitową wywołał w ostatnim czasie spore kontrowersje. Prawdopodobnie nie zostanie on jednak zrealizowany. Kontrowersje wokół…

Warszawa, widok z lotu ptaka na Pole Mokotowskie. źródło: https://um.warszawa.pl/, Cezary Warś

Przebudowa Pola Mokotowskiego: powrót do natury w Sercu Warszawy

2024-01-05

W grudniu 2023 r. została zakończona przebudowa terenu Pola Mokotowskiego. Prezydent miasta stołecznego Rafał Trzaskowski przyznał – Usunęliśmy tysiące metrów kwadratowych betonu.…

Wałbrzych, widok na panoramę miasta. Źródło: pixabay.com

Szlak Żółty w Wałbrzychu. Ścieżka przez góry i centrum miasta

2024-01-05

Świeży szlak turystyczny w Wałbrzychu ma początek w sercu miasta, a następnie kieruje się w stronę wałbrzyskiej Harcówki oraz nowej wieży widokowej, która już niedługo zostanie udostępniona…

Flextail Max Pump 2 Pro: recenzja małej pompki materacowej

2024-05-14

Pompowanie materaców jest dość częstym wątkiem na wszelkich grupach o tematyce leśno-turystycznej. Patentów jest sporo – od własnych płuc, przez homemade worki na śmieci z gwintem…

Szachty. Poznańska oaza na obrzeżach miasta

2024-04-09

Dzisiaj zapraszam was na krótką podróż do jednego z najurokliwszych zakątków Poznania. Szachty, o których mowa, to zespół stawów i terenów zielonych, zwieńczonych 25-metrową wieżą widokową. To miejsce…

Torba Helikon-Tex Mission dostępna już w sprzedaży

2024-04-04

Nowość z targów IWA OutdoorClassics 2024 dostępna jest już w sprzedaży. Torba Mission stanowi dalekie rozwinięcie torby Rangemaster, wyróżniając się usztywnioną konstrukcją…

Kiwi Madeira

Aluminiowy kamper NEXSD One w aranżacji KIWI Madeira

2024-03-18

Zaprezentowany kamper NEXSD One łączy aerodynamiczną zabudowę kempingową zintegrowaną z bazą w postaci Volkswagena Craftera. W przeciwieństwie do kampera półzitegrowanego, gdzie szoferska i część mieszkalna…

Człowiek

Helikon-Tex SAS Smock – kurtka do zadań nie tylko specjalnych

2024-05-18

Wielu z nas poszukuje czegoś, co będzie cechować się uniwersalnością. Niezależnie od przygody, sprawdzi się i będzie nam długo służyć. Czy to nóż, plecak czy kurtka. Szybko…

Flextail Max Pump 2 Pro: recenzja małej pompki materacowej

2024-05-14

Pompowanie materaców jest dość częstym wątkiem na wszelkich grupach o tematyce leśno-turystycznej. Patentów jest sporo – od własnych płuc, przez homemade worki na śmieci z gwintem…

Helikon-Tex SAS Smock – kurtka do zadań nie tylko specjalnych

2024-05-18

Wielu z nas poszukuje czegoś, co będzie cechować się uniwersalnością. Niezależnie od przygody, sprawdzi się i będzie nam długo służyć. Czy to nóż, plecak czy kurtka. Szybko…

Tani sprzęt – problem czy rozwiązanie? Recenzja refleksyjna

2024-04-26

Ale tandeta… Do czego to ma służyć? Z czego to zrobili, z gumolitu? Ostrości nie trzyma i gnie się na wszystkim! Ale słabe szwy… I już się sprało… Oraz wiele, wiele innych narzekań.…

Helikon-Tex SAS Smock – kurtka do zadań nie tylko specjalnych

2024-05-18

Wielu z nas poszukuje czegoś, co będzie cechować się uniwersalnością. Niezależnie od przygody, sprawdzi się i będzie nam długo służyć. Czy to nóż, plecak czy kurtka. Szybko…

Latarka Mactronic Rebel: recenzja

2024-04-06

Mactronic to polska firma zajmująca się oświetleniem od 30 lat. Na obecną chwilę jest solidnie ugruntowanym na rynku producentem latarek do zastosowań wojskowych czy taktycznych, ale w ofercie…

Siłownia zamiast lasu, czyli jak zimą przygotować się na wiosnę

2021-12-26

Spadło trochę śniegu, spadły temperatury, spadła motywacja do wychodzenia w teren. To normalne, że zmarzluchy zimą siedzą w domu i… Zresztą sami dobrze wiecie. Dziś…

Gdańsk

Gdańsk na widelcu. Prestiżowe odznaczenie Michelin dla regionu

2024-05-13

W marcu ubiegłego roku doszło do porozumienia między Polską Organizacją Turystyczną a Przewodnikiem Michelin. Na jego mocy polskie miasta, takie jak Warszawa, Poznań i Kraków…

Lyommy na Euro Target Show ’24. Apetyczne posiłki liofilizowane

2024-04-04

Na targach Euro Target Show w Poznaniu miałam okazję zapoznać się z młodą, dynamicznie rozwijającą się marką, Lyommy. Spodobało mi się wszystko, od pomysłu na nazwę…

Poza Szlakiem

Poza Szlakiem na EuroTarget Show ’24. Jeden las, wiele pasji

2024-04-02

Emocje po Euro Target Show dopiero opadły, więc przychodzę do was ze świeżą relacją z targów. Stoisko, które przyciągnęło całą moją uwagę, to znana w świecie outdooru…

Oferta czeskiego producenta: noże Mikov na targach IWA 2024

2024-03-21

Czeska marka Mikov to jedna z najbardziej cenionych, europejskich marek w świecie noży, znana głównie ze swojego automatycznego modelu noża, innowacyjnego podejścia i bogatego dziedzictwa…

Chłopiec zjeżdżający na nartach

Ogrzewane ubrania na stoku. Nowy zimowy trend

2024-02-06

Podgrzewane ubrania są tegorocznym hitem. Coraz częściej stosujemy rozwiązania, które pozwalają nam utrzymać temperaturę ciała na stoku czy w terenie. Oferta się poszerza o kolejne…

Światło na dziecięce gardła, czyli recenzja latarki Mactronic Sunscan 5.1

2024-01-18

Latarka w pracy lekarza jest urządzeniem niezbędnym. Pozwala z mroków wyłonić tajemnicze zakamarki jamy ustnej, a czasem zbadać inne elementy anatomii. Jak do tej pory…

Swarovski AX Visio 10×32: test lornetki ze sztuczną inteligencją

2024-02-26

Kilka dni temu na łamach portalu informowaliśmy, że na rynku pojawiła się lornetka Swarovski AX Visio 10×32 – jak do tej pory jedyna, która jest wyposażona…

Lornetka Hikmicro Habrok HQ35L – noktowizja i termowizja w jednym urządzeniu

2024-02-05

Hikmicro Habrok HQ35L to jeden z najnowszych modeli optycznych, które na polski rynek wprowadza firma Kolba.pl. Urządzenie oferuje połączenie wysokiej jakości komponentów optycznych…

Kalendarium
Festiwal górski masyw śnieżnika

Górski festiwal. Nowe wydarzenie turystyczne na Dolnym Śląsku

2024-02-24

Górski festiwal odbędzie się na ziemi kłodzkiej, a dokładnie w Stroniu Śląskim. Miejscowość, otoczona z każdej strony masywem górskim, może poszczycić się nowym wydarzeniem…

Ars ignem – sztuka ognia. Niech staną się płomienie!

Wielu sądzi, że trudne jest tylko rozpalenie ognia, a podtrzymywanie go i użytkowanie później to już prosta rzecz. Wystarczy nawrzucać patyków i będzie się paliło. Jakże bardzo się mylą… Ogień trzeba zrozumieć i jest w tym coś z magii, wiedzy tajemnej… albo po prostu fizyki.

Wstęp

Całość materiału, który właśnie zaczynasz czytać, jest oparta na moich własnych doświadczeniach, zebranych podczas zajęć terenowych z dziećmi, młodzieżą i dorosłymi. Niezależnie od wieku, większość nieobeznanych z płomieniami popełnia te same błędy. Niestety, nie starają się również „zrozumieć ognia”. Ogień jest bowiem żywą istotą – musi jeść i oddychać. To motto przyjmujemy za punkt wyjścia.


Wszystkie narzędzia przydatne przy ognisku – nóż, toporek, saperka, piła, krzesiwo, zapałki

Warunki

Zima jest świetnym – bo stawiającym nas przed wyzwaniem – momentem do uczenia się, jak operować ogniem. Nie tylko wilgotne drewno utrudnia rozpalenie ogniska. Utrudnieniem są głównie warunki, w jakich staramy się podtrzymać płomienie. Chłód i wilgoć, czasem mocny wiatr nie sprzyjają ognistym duchom, przyduszają je. Naszym zadaniem jest zaradzić temu. Również podłoże stanowi przeszkodę. Zmarznięta ziemia pod wpływem żaru „puszcza” i zamienia się w błoto, w którym toną nasze wysiłki. Wydziela też parę wodną, która tłumi płomienie i żar. Drewno wokół nas jest zmarznięte oraz pokryte szadzią i śniegiem. To oznacza, że wraz z nim podajemy Dziadkowi* wodę, w której on się topi. Jeśli przy tym karmimy go nieumiejętnie, nie mamy szans na to, żeby szybko i sprawnie rozpalić przyjemne płomienie.


Czasem trzeba rozpalić ogień zaraz po deszczu, na śniegu, albo w innych, podobnie niesprzyjających warunkach. W takiej sytuacji, nie należy zbierać drewna wprost z podłoża. Szczególnie, jeśli jest nim ściółka leśna, z pewnością będzie bardzo wilgotne

* ”Dziadkiem” ogień nazywają rdzenni Amerykanie i zachęcam Was, Drodzy Czytelnicy/Czytelniczki, żebyście przyswoili sobie kilka „indiańskich” zasad dotyczących obchodzenia się z tym żywiołem. Wcale nie trzeba traktować ich w kategoriach metafizycznych. Po prostu niosą ze sobą mądrość wypływającą z tysięcy lat życia w świadomym uzależnieniu od ognia. Mądrość, która w europejskim, industrialnym, miejskim środowisku, została zwyczajnie zapomniana.
To właśnie według przodków Siedzącego Byka i Geronimo ogień jest żywą istotą. Należy też do najstarszych duchów opiekuńczych, które traktuje się z szacunkiem. Budzący się płomień trzeba przywitać, a gasnący – pożegnać. Jedzenie należy mu podawać, a nie rzucać jak psu. Nie wolno obrażać Dziadka, wrzucając w ogień śmieci albo gasząc go przez oddawanie moczu lub uderzanie płachtą.

Bez metafizyki

Pomyślmy przez chwilę. Nie palić śmieci… No tak, diabli wiedzą, jakie świństwo wrzucasz w płomienie, nad którymi za chwilę będziesz piekł jedzenie. Chcesz, żeby te opary wgryzały się w Twoją kiełbaskę? Chcesz nimi zatruwać środowisko? Nie sikać na ogień… A co, lubisz skwierczące iskry wyskakujące wprost na Twoje spodnie albo podskakujące do wysokości rozporka? Struga moczu nie gasi ognia tak szybko i sprawnie, jak łopata piachu albo pół wiaderka wody. Gaszenie uderzaniem płachtą? Wspaniały sposób na to, żeby ogień się bardziej rozprzestrzenił. Podmuch wywołany machnięciem rozwiewa płomienie na boki, zamiast je gasić. I w końcu rzucanie opału. Wbrew pozorom jest to prawdopodobnie najważniejsza umiejętność. Odpowiednie układanie opału gwarantuje, że ognisko będzie się paliło tak, jak chcemy. Rzucając opał przyduszamy ogień i tworzymy zagrożenie pożarowe. Zawsze jakieś płonące głownie mogą wylecieć z paleniska, jakiś snop iskier może pójść na ściółkę lub między suche igły sosnowe…


W tak wykopanym dołku, Dziadek na pewno się zadusi…

Podstawa

Na jakiej bazie rozpalamy ogień? O tym już pisaliśmy we wcześniejszych materiałach dotyczących tego żywiołu. Tutaj linki: Żar i płomień: jak rozpalać, utrzymywać i używać ognia oraz Zabójczy zbawca. Podstawa dla ogniska powinna być solidna i niepalna, na przykład grunt pozbawiony ściółki, a jeszcze lepiej skała. Czasem jednak ten grunt jest mokry albo zamarznięty. Wtedy potrzebujemy jakiejś dodatkowej platformy, która oddzieli nam ognisko od ziemi. Można ją wykonać z drewna, najlepiej solidnych kawałków drewna liściastego. Platformę możemy ułożyć w taki sposób, że ułatwi nam rozpalanie ognia. Wystarczy, żebyśmy zapewnili sobie dostęp do rozpałki od spodu. W miarę palenia ognia podstawa będzie się powoli rozżarzać i spalać powolutku. Jeśli dobrze dobierzemy grubość kawałków drewna, ziemia będzie dobrze podsuszona, a nasze ognisko wystarczająco rozżarzone, żeby nie zacząć gasnąć, kiedy platforma się wypali do końca.


Platforma z drewna oddziela rozpałkę od mokrego podłoża

Osłona

Czynnikiem często utrudniającym skuteczne rozpalenie i bezpieczne podtrzymanie ognia jest wiatr. Najlepiej byłoby przy wietrze w ogóle nie zaczynać ogniska. Pewną zasłonę od wiatru daje już dobry talerz ogniowy, ale to jeszcze mało. Bardzo przydatna jest kurtyna, czyli ekran lub zasłona ogniowa. Budujemy ją po prostu wbijając w ziemię kołki i układając kolejne patyki w taki sposób, żeby powstała ścianka osłaniająca ognisko od wiatru. Plusem jest to, że taka ścianka nieco odbija ciepło w naszą stronę. Jeśli to możliwe, dobrze jest „zagęścić” ją gałęziami z listowiem lub igliwiem od zewnątrz. Proszę jednak, nie ścinajcie żywych gałęzi tylko po to, żeby zasłona była troszeczkę lepsza.


Dokładnie takiego rozwiewania ogniska chcemy uniknąć

Dobry talerz

No właśnie, co to właściwie znaczy „dobry talerz”? Doświadczenie uczy, że samo to określenie jeszcze niewiele mówi. I dlaczego talerz, a nie misa na przykład? Ano dlatego, że misa w samym swoim założeniu jest głęboka, a dobry talerz ogniowy nie. Chyba, że jest naprawdę duży. Osobiście proponuję stosunek szerokości do głębokości 5 do 1-1,5. Oznacza to, że jeśli Wasze miejsce ogniskowe ma średnicę 50 cm (takie spokojne, przyjemne, uniwersalne ognisko do gotowania), to w najgłębszym miejscu wykop powinien mieć nie więcej niż 10 do 15 centymetrów. I dno opadające od krawędzi do środka pod bardzo łagodnym kątem. Wielokrotnie widziałem, jak ktoś kopał dołek głęboki, ale bardzo mały – bardziej przypominało to norę niż talerz lub choćby misę. W takiej sytuacji ogień nie oddycha, więc nie ma jak żyć. Ściany takiego wykopu blokują dostęp powietrza, a opał dokładany od góry dodatkowo jeszcze przydusza Dziadka. Nawet samo rozpalenie tam ognia może być bardzo trudne. Ognisko ma szansę się żarzyć, ale nie da nam ani płomieni, ani szczególnie dużo ciepła.


Dołek do duszenia Dziadka. Nie będzie miał jak oddychać


Dobrze zrobiony talerz ogniowy daje Dziadkowi wystarczającą przestrzeń życiową. Może oddychać pełną piersią

Oczywiście nie twierdzę, że nie da się palić ognia w wąskim, głębokim dołku. Pewnie, że się da i takie techniki mają swoje przydatne zastosowania, ale sądzę że to materiał na osobny artykuł. Tak samo, jak celowe utrzymywanie przyduszonego ognia. Książkę można o tym napisać.

Dieta to nie wszystko

Dziadka trzeba żywić w odpowiedni sposób, żeby miał dokładnie tyle sił, ile potrzebuje. O „diecie” dla niego bardziej szczegółowo pisaliśmy tutaj: Żar i płomień: jak rozpalać, utrzymywać i używać ognia, od rozdziału „Opał”. Teraz musimy się zastanowić nad sposobem jej serwowania. „Jedzenie” nie może utrudniać oddychania. To podstawowa zasada. Nie powinno być mokre ani nie może przyduszać płomieni. Dbamy o to, żeby płomienie miały dostęp powietrza. Co ważniejsze i często niezrozumiałe: jeżeli kładziemy opał płasko na palenisku, przewiew zostaje zahamowany i ogień gaśnie. Pomiędzy patykami muszą pozostawać „luzy”, czyli wolne przestrzenie, w które będzie się dostawało powietrze. Dlatego tak wspaniałymi układami ogniska są watra i studnia. Gwarantują ogniowi możliwość „oddychania”. Najlepszą poradą, jaką mogę dać, jest układanie podłużnych kawałków drewna – najczęściej będą to patyki lub odcinki gałęzi – pod kątem 45 stopni (lub większym) do podłoża, na którym pali się ogień. Dokładnie na tym polega ustawianie watry.


Rozpałka ułożona a’la watra, gałązki ustawione pod dużym kątem do podłoża. Płaski kamień spełnia funkcję platformy, oddzielającej od mokrego podłoża

„Respirator” dla Dziadka

Wiemy już, że Dziadek potrzebuje oddechu. Jak mu go zapewnić? Dlaczego wąski, głęboki dołek nie jest dobry? Pomyślmy: z jakich kierunków może do płomieni dopływać powietrze? Z góry? Nie, bo przecież rozgrzewa się i ucieka właśnie w górę. Na tej zasadzie działają balony. Od dołu? To znaczy z gleby, tak? Dalszy komentarz chyba nie jest potrzebny… Zatem zostaje jeden kierunek: z boku. Jeżeli blisko samego ognia będą się znajdowały nieprzepuszczalne ściany ziemi, powietrze nie dotrze do ognia. Tak samo jest w wyżej opisanym przypadku płasko ułożonego opału. Kierunek boczny jest zablokowany, tlen nie ma dostępu do ognia. Z tej przyczyny dobry talerz ogniowy jest relatywnie płaski. Zapewnia dopływ powietrza ze wszystkich stron. I ułatwia nam dmuchanie w palenisko, jeśli chcemy podsycić ogień siłą własnych płuc. Tak, dmuchać powinniśmy po ziemi, poziomo, w żar, a nie w płomienie.


Ziemię wybraną z dna talerza odkładamy na bok, w miejsce gdzie nikt jej nie rozdepcze. Później posłuży nam do przysypania wypalonego żaru

Kąt i wysokość

Uwierzcie mi, wielokrotnie widziałem sytuację, w której ktoś nawrzucał płasko jako rozpałkę niewielkie gałązki i zastanawiał się, dlaczego to nie chce „złapać” ognia. A potem, kiedy już objaśniłem, czemu się nie rozpala, nadal nie poprawił błędu, tylko tak samo układając opał marudził, że nie może zagotować wody. Że ogień „nie działa”. No bo jak ma działać, skoro mu się przeszkadza? Zasada jest prosta: im większy jest kąt pomiędzy podłożem a długością opału, tym większe uzyskujemy płomienie. Zmniejszając tę proporcję uzyskujemy więcej żaru. Spójrzcie na poniższe zdjęcia, do których specjalnie przygotowywałem szczapy podobnej wielkości.


Kolejna dobrze (ukośnie) ułożona rozpałka. Tym razem widać korę brzozową i wyraźną „bramę” dla iskry, czy też po prostu zapałki

Należy pamiętać o jeszcze jednej zasadzie: grawitacja, chociaż jest powszechnym ciążeniem, nie działa na ogień. On przed nią ucieka najszybciej jak może, czyli zawsze w górę, niemal zaprzeczając grawitacji. Dlatego, jeżeli ma dokąd wędrować, szybciej się rozprzestrzenia. I tak, chcemy żeby się rozprzestrzenił. Po tym kawałku drewna, który właśnie mu podaliśmy, i nigdzie dalej. Zróbcie sobie eksperyment. Zapalcie zapałkę i obserwujcie, jak będzie się zachowywał płomień, kiedy ułożycie ją pod różnymi kątami. W ognisku panują te same zasady, tylko w większej skali.


Nieraz widziałem tak – to znaczy płasko – ułożoną rozpałkę. Pewnie, że w końcu się zapali, ale trzeba się namęczyć. Po co to komu? 

Naukowo rzecz biorąc, ogień jest koincydencją, czyli współwystępowaniem kilku różnych zjawisk chemicznych i fizycznych w jednym miejscu i czasie. Przede wszystkim jest to emisja promieniowania cieplnego oraz światła, czyli dwóch form energii zupełnie od grawitacji niezależnych.

„Płaskość” i wysokość

Czy zatem niemożliwe jest rozpalenie większego płomienia – nadającego się do gotowania – jeżeli ułożymy opał równolegle do podłoża? Nie, nie jest to niemożliwe. Przykładem (jednym z wielu) takiego układu ognia jest studnia. W tym przypadku kawałki opału leżą poziomo, ale są oddzielone od siebie o grubość poprzedniej warstwy. Dzięki temu pozostają pomiędzy nimi luki, w które dostaje się powietrze, a Dziadek ma zapewnioną „przestrzeń życiową”.


Grubsze patyki ułożone w kształt studni, czyli układu ogniska w którym opał leży płasko. Drobniejsze patyczki symbolizują rozpałkę, którą wkłada się od góry oraz pomiędzy „piętra” studni i podpala od dołu

Problem z wilgocią

Zimowe – ale też często wiosenne i jesienne – warunki powodują, że trudno jest o suche drewno. I nie trzeba być „bushcraftowym szamanem level master”, żeby wiedzieć, jak ten problem rozwiązać. Wystarczy trochę fizyki. Co jest najskuteczniejszym (nie twierdzę że najszybszym) czynnikiem powodującym schnięcie materiału? Cyrkulacja i ruch powietrza. Zauważcie, że nie wszystkie dmuchawy służące do suszenia rąk mają wbudowaną grzałkę. Nie, nie zaczynajcie się zastanawiać, jak w lesie zasilić suszarkę do włosów. Po prostu poszukajcie drewna, które „wisi” lub swobodnie stoi na powietrzu. Suche gałęzie, które nie odpadły z drzew. Drzewka, które w cieniu większych kuzynów uschły, a jeszcze się nie przewróciły. Powalone drzewa, które leżąc wciąż opierają się na własnych gałęziach. Wszystko to, co nie ma kontaktu z mokrym gruntem.


Takie wciąż wiszące na drzewie gałązki, zawsze niemal są suchsze niż całe otoczenie


Czasem trafia się taki prezent od Matki Natury. Ułamany konar, który nie wiadomo jak długo już schnie wisząc na jakimś drzewie

Nadal nie chce się palić

Oczywiście, że nie chce, bo z wierzchu jest mokre bądź wilgotne, może pokryte szronem. Ale tu z pomocą przychodzi nam siekierka bądź solidny nóż. Drewno owszem, nasiąka wodą, ale bardzo, bardzo powoli. A im głębiej pomiędzy warstwy, tym mniej jest owej wody. Wniosek? Niejeden kawałek drewna wystarczy rozłupać, żeby dostać się do suchego opału, który podtrzyma ogień do czasu, kiedy zewnętrzna warstwa wyschnie i też się zajmie. Samo rozłupanie na pół może nie wystarczyć. Natomiast szczapy „na cztery” albo wycięte ze środka grubszego kawałka niemal na pewno rozwiążą problem braku suchego drewna. I tu dodatkowa sztuczka. Kiedy już masz te szczapy gotowe, układaj je w ogniu pod większym kątem do podłoża. Dzięki temu strzelające płomienie szybciej wysuszą kolejne kawałki drewna. To logiczne: mokra powierzchnia dostaje się pod działanie ciepła oraz ciągu w górę. Woda szybciej odparowuje.


Rozłupać kawał drewna można nie tylko toporkiem, ale również nożem. Wystarczy sobie pomóc czymkolwiek w drugiej ręce. Oczywiście odradzam używanie kamienia…


Wewnątrz rozłupanego drewna iglastego, szczególnie na sękach, trafiają się kawałki przesycone żywicą. To kolejny prezent od Matki Natury. Żywica świetnie się pali nawet jeśli jest wilgotna

Zakończenie

Czy coś jeszcze pominąłem? Oczywiście, że tak. Z pewnością całe mnóstwo zagadnień. Ars ignem to temat, na który niejedna książka już powstała. Po prostu nie zamierzam pisać kolejnej. Ale mam nadzieję, że ten materiał, po serii eksperymentów, które sami przeprowadzicie w terenie, pomoże Wam zrozumieć Dziadka Ognia i dogadać się z nim tak, żeby zrobił to, o co go prosicie. Spodziewajcie się większej ilości „ogniowych” porad, a na razie do zobaczenia w następnym materiale.


Nagroda za „trudy” i wykorzystanie mózgu przy rozpalaniu ognia. Urocze ognisko ocieplające nastrój biwaku

Napisy końcowe

Dziękuję bardzo serwisowi specshop.pl oraz Crag Sportowi, dystrybutorowi produktów Gerber, za dostarczenie części sprzętu użytego przy produkcji materiału. Udział wzięli:

Historia jednego ogniska


Zaczynamy


Wyższa nieco część platformy może nam posłużyć jako podpora do skośnego ułożenia podpałki


Rozpałka a’la watra na kamiennej platformie w bardzo bezpiecznym miejscu – na rzecznej łasze. Obok patyki przygotowane do dalszego palenia. Jako hubka ułożony puch z pałki wodnej


Dzięki sporym przestrzeniom pomiędzy patykami i korą brzozową (niewidoczna na zdjęciu, ale uwierzcie mi, była tam), ogień rozprzestrzenia się po gałązkach bardzo szybko


Buchające płomienie natychmiast zapalają suche igliwie, przez co strzelają jeszcze wyżej


Paląc się całkiem już gwałtownie, cała podpałka po prostu zawala się do wnętrza ognia. Nie panikować, pozwolić jej na to, o to nam chodzi.


Rozpałka wytworzyła na tyle dużo drobnego żaru, że kilkanaście sekund później, możemy już dołożyć grubsze patyki


Zaraz po podłożeniu opału, ogień nieco przygasa. Nie należy dokładać więcej, tylko upewnić się że ma czym oddychać i chwilkę poczekać.


Jeżeli tylko drewno jest wystarczająco suche, już kilkanaście sekund później cieszymy się widokiem coraz żywiej strzelających płomieni

Sprawdź podobne tematy, które mogą Cię zainteresować

Komentarze

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.

Dodaj komentarz

X