Przejdź do serwisu tematycznego

Sport
Ośrodek Vysoke Tatry

Sezon narciarski za pasem. Rozpoczęto naśnieżanie stoków w Niżnych Tatrach i Tatrach Wysokich

2023-11-19

Z początkiem października ruszyła sprzedaż karnetów narciarskich, a od połowy listopada zaczęto naśnieżanie słowackich stoków. Sezon narciarski w ośrodku Jasná i w Tatrach Wysokich już za chwilę…

Święto Szczytów: Krakowski Festiwal Górski początkiem grudnia 2023

2023-11-14

W pierwszy weekend grudnia, w samym sercu Małopolski odbędzie się coroczne święto dedykowane wszystkim miłośnikom i entuzjastom świata wspinaczki, czyli Krakowski Festiwal Górski.

Mistrzostwa Świata 2023 w Orientacji Precyzyjnej – relacja

2023-07-23

Początek wakacji to w tym roku intensywny okres w środowisku orienteeringowym. W lipcu odbyły się m.in. Mistrzostwa Czech oraz Mistrzostwa Świata w Orientacji Precyzyjnej, których gospodarzem również byli…

Fenix HM23 Runmaggedon – limitowana edycja lekkiej czołówki

2023-06-01

W sklepie Kolba dostępna jest lekka latarka czołowa Fenix HM23 limitowanej edycji Runmageddon. Miniaturowe urządzenie może być używane osobno bez opaski, wyposażone…

Buty motocyklowe Bates SP500

2021-04-06

Do miasta – nie w trasę Bates Footwear to producent specjalistycznego obuwia dla wojska, służb mundurowych i cywilnych zakładów produkcyjnych. Niedawno przedsiębiorstwo będące częścią grupy…

Polaris RZR S 1000 EPS – Terenowa brzytwa

2021-03-23

A gdyby tak rzucić wszystko i wyjechać w przysłowiowe Bieszczady? Najlepiej w doborowym towarzystwie. Aby w pełni docenić otoczenie trzeba wpierw zjechać z asfaltu i zapuścić się w bezdroża. Przydałby…

Sen o lataniu – Wprowadzenie do spadochroniarstwa

2021-05-08

Sen o lataniu towarzyszył człowiekowi od zarania dziejów. Już grecki mit o Dedalu i Ikarze pokazuje, jak bardzo oderwanie się od ziemi rozpalało wyobraźnię ludzi.…

Ośrodek Vysoke Tatry

Sezon narciarski za pasem. Rozpoczęto naśnieżanie stoków w Niżnych Tatrach i Tatrach Wysokich

2023-11-19

Z początkiem października ruszyła sprzedaż karnetów narciarskich, a od połowy listopada zaczęto naśnieżanie słowackich stoków. Sezon narciarski w ośrodku Jasná i w Tatrach Wysokich już za chwilę…

Nowe zimowe obuwie serii Nature od HAIX

2023-01-23

Renomowany niemiecki producent obuwia specjalistycznego, HAIX® – SCHUHE, dodał nowy model butów serii Nature, zaprojektowany specjalnie z myślą o użytku w okresie jesienno-zimowym.

Samoobrona część 2

2021-05-18

Szczęście, ale przede wszystkim trening W poprzednim odcinku  rozpocząłem cykl artykułów związany z szeroko rozumianą samoobroną. Poruszyłem wówczas aspekt prawny, przeanalizowałem sytuację…

Samoobrona część 1

2021-05-12

Kiedy słyszymy słowo samoobrona, zazwyczaj kojarzy nam się z walka związaną z obroną siebie, swoich bliskich lub dobra powierzonego nam pod opiekę. Rozszerzając…

Święto Szczytów: Krakowski Festiwal Górski początkiem grudnia 2023

2023-11-14

W pierwszy weekend grudnia, w samym sercu Małopolski odbędzie się coroczne święto dedykowane wszystkim miłośnikom i entuzjastom świata wspinaczki, czyli Krakowski Festiwal Górski.

logo festiwalu górskiego im. andrzeja zawady

Zbliża się 28. Festiwal Górski im. Andrzeja Zawady w Lądku-Zdroju

2023-09-02

Gdy interesujemy się głębiej jakimś tematem, zwykle z czasem chcemy spotkać się z innymi pasjonatami naszego pokroju. Festiwal Górski im. Andrzeja Zawady to niewątpliwie jedno…

Relaks

Szlak do Doliny Małej Łąki w Tatrach Zachodnich ponownie otwarty

2023-11-11

Tatrzański Park Narodowy ogłosił, że od wtorku 7 listopada wcześniej zamknięte szlaki zostały ponownie udostępnione. TPN usunął  z tras drzewa, które po ostatniej wichurze które…

Wenecja stawia na ratunek za 5 euro

2023-11-10

W 2024 roku Burmistrz Wenecji, Luigi Brugnaro planuje przeprowadzić eksperyment polegający na wprowadzeniu limitu liczby turystów. Ograniczenia mają zostać wprowadzone w sezonie, kiedy…

Torba Carryall Backup – czy da radę na plaży?

2023-10-28

Nie będę ukrywał: nigdy nie byłem zwolennikiem toreb w codziennym użyciu. Zawsze preferowałem wygodę plecaka niż przerzucony przez ramię worek, zwłaszcza przy ładownicy na pasku…

Jesień w lesie – co, gdzie i jak! Poradnik leśnego podglądacza

2023-10-09

Jesień stoi za progiem, a wraz z nią niesamowite możliwości obserwacji przyrody. Dziś trochę o tym jak i co można podglądać w tym niezwykle barwnym i intensywnym okresie…

Leszno 2021

2021-12-03

Po zeszłorocznych pokazach lotniczych w Lesznie, wielu z nas czekało na tegoroczną edycję. Organizatorzy już w poprzednim roku pokazali, że nawet w czasie pandemii można zrobić świetne…

Patrol. Gra fabularna o wojnie w Wietnamie

2021-10-01

A gdyby móc się przenieść w lata 60. i samemu wziąć udział w największej wojnie na Półwyspie Indochińskim? Czy chcielibyście ruszyć do walki w ofensywie Tet? Poczuć na skórze wilgoć…

okładka książki Norwegia oczami Łowców Zórz. Opowieści z dalekiej Północy

Norwegia oczami Łowców Zórz. Opowieści z dalekiej Północy

2023-08-22

Wikingowie, łososie, fiordy, zimno, trolle i zorze polarne to dość nieszablonowa drużyna skojarzeń odnoszących się do jednego kraju. Mowa rzecz jasna o Norwegii, której surowość…

Nowy porządek świata. Tygrys i Smok – Vladimir Wolff – Recenzja

2023-01-06

Świąteczny okres z założenia powinien być czasem spokoju i kontemplacji. Mimo że w tym roku było to zaledwie kilka dni, każdy z nas miał nadzieję na wypoczynek…

Szlak do Doliny Małej Łąki w Tatrach Zachodnich ponownie otwarty

2023-11-11

Tatrzański Park Narodowy ogłosił, że od wtorku 7 listopada wcześniej zamknięte szlaki zostały ponownie udostępnione. TPN usunął  z tras drzewa, które po ostatniej wichurze które…

Jesień w lesie – co, gdzie i jak! Poradnik leśnego podglądacza

2023-10-09

Jesień stoi za progiem, a wraz z nią niesamowite możliwości obserwacji przyrody. Dziś trochę o tym jak i co można podglądać w tym niezwykle barwnym i intensywnym okresie…

Szlak do Doliny Małej Łąki w Tatrach Zachodnich ponownie otwarty

2023-11-11

Tatrzański Park Narodowy ogłosił, że od wtorku 7 listopada wcześniej zamknięte szlaki zostały ponownie udostępnione. TPN usunął  z tras drzewa, które po ostatniej wichurze które…

Nowe barwy Haix Black Eagle Adventure 2.2

2023-09-04

Haix urozmaica model Black Eagle Adventure 2.2 o nowe wersje kolorystyczne. Black Eagle Adventure to lekkie obuwie trekkingowe, którego cholewka łączy oddychającą tkaninę…

Wenecja stawia na ratunek za 5 euro

2023-11-10

W 2024 roku Burmistrz Wenecji, Luigi Brugnaro planuje przeprowadzić eksperyment polegający na wprowadzeniu limitu liczby turystów. Ograniczenia mają zostać wprowadzone w sezonie, kiedy…

Nowe egzotyczne kierunki wakacyjnych wyjazdów z wylotem z Polski w 2024 roku

2023-11-10

Jakie nowe atrakcje biura podróży przygotowały na kolejny letni sezon wakacyjny?

Turystyka
Ośrodek Vysoke Tatry

Sezon narciarski za pasem. Rozpoczęto naśnieżanie stoków w Niżnych Tatrach i Tatrach Wysokich

2023-11-19

Z początkiem października ruszyła sprzedaż karnetów narciarskich, a od połowy listopada zaczęto naśnieżanie słowackich stoków. Sezon narciarski w ośrodku Jasná i w Tatrach Wysokich już za chwilę…

Święto Szczytów: Krakowski Festiwal Górski początkiem grudnia 2023

2023-11-14

W pierwszy weekend grudnia, w samym sercu Małopolski odbędzie się coroczne święto dedykowane wszystkim miłośnikom i entuzjastom świata wspinaczki, czyli Krakowski Festiwal Górski.

Szafran uprawny (Crocus sativus)

Jesienna forma turystyki we Włoszech: tradycyjne zbiory szafranu

2023-11-13

We włoskim zagłębiu szafranu, zwanego też czerwonym złotem – Abruzji – rozpoczęły się tradycyjne, coroczne zbiory stanowiące atrakcję turystyczną regionu. W trzynastu…

Samochodem przez USA: Z LA do Teksasu, cz. 2 – Palm Springs Air Museum

2023-11-01

Kontynuując zwiedzanie, pozostajemy w miejscowości Palm Springs. Z ogrodu zoologicznego udajemy się do muzeum Palm Springs Air Museum. W moich podróżach do USA zawsze musi być…

Airbnb wspiera Domus Polonorum

2023-10-06

Airbnb przekazuje Domus Polonorum – organizacji opiekującej się zabytkami kultury w Polsce – 40 000 dolarów na rzecz wsparcia zrównoważonej turystyki historycznej…

Bałkany na 4 kółkach – recenzja

2021-05-06

Chrowacja, plaże, Dubrownik –  to pierwsze skojarzenia ze słowem „Bałkany” dla większości ludzi. Ale to znacznie więcej niż jedno ikoniczne miasto, czy nawet kraj. To prawdziwa…

Greyman Jacket – recenzja miejskiej kurtki od Helikon-Tex

2023-09-18

Idea „szarego człowieka” na dobre zagościła w katalogach czołowych producentów. Nie wyróżniająca się w tłumie, jednocześnie nieodbiegająca praktycznością od ubioru wojskowego – tak można opisać zadanie,…

Kurtka zimowa Helikon-Tex Husky

2021-03-16

Dla służb mundurowych i nie tylko Siły zbrojne od lat wyznaczają nowe trendy w uzbrojeniu i wyposażeniu żołnierzy. Korzystają z tego też zwykli użytkownicy, bowiem wynalazki…

Victorinox Venture i Venture Pro – bushcraftowe noże ze Szwajcarii

2023-08-02

Victorinox, znany producent oficerskich scyzoryków, wprowadza do oferty dwa noże full-tang ze stali Sandvik 14C28N – Venture i Venture Pro. Cechują się ostrzem…

System odciążeniowy do plecaków Maporto – IWA OutdoorsClassic 2023

2023-03-22

Maporto Relief Set Carrying System to specjalny system odciążeniowy, przekazujący całą masę plecaka na biodra i sprowadzający szelki jedynie do funkcji utrzymywania plecaka w pionie.…

Samochodem przez USA: Z LA do Teksasu, cz. 3 – Bombay Beach

2023-11-14

Do zachodu słońca zostało nam jeszcze kilka godzin. Zastanawiamy się nad dalszą częścią dnia. Do wyboru mamy pojechać do centrum Palm Springs, albo nad Jezioro Salton…

Szafran uprawny (Crocus sativus)

Jesienna forma turystyki we Włoszech: tradycyjne zbiory szafranu

2023-11-13

We włoskim zagłębiu szafranu, zwanego też czerwonym złotem – Abruzji – rozpoczęły się tradycyjne, coroczne zbiory stanowiące atrakcję turystyczną regionu. W trzynastu…

Ośrodek Vysoke Tatry

Sezon narciarski za pasem. Rozpoczęto naśnieżanie stoków w Niżnych Tatrach i Tatrach Wysokich

2023-11-19

Z początkiem października ruszyła sprzedaż karnetów narciarskich, a od połowy listopada zaczęto naśnieżanie słowackich stoków. Sezon narciarski w ośrodku Jasná i w Tatrach Wysokich już za chwilę…

Święto Szczytów: Krakowski Festiwal Górski początkiem grudnia 2023

2023-11-14

W pierwszy weekend grudnia, w samym sercu Małopolski odbędzie się coroczne święto dedykowane wszystkim miłośnikom i entuzjastom świata wspinaczki, czyli Krakowski Festiwal Górski.

Wenecja stawia na ratunek za 5 euro

2023-11-10

W 2024 roku Burmistrz Wenecji, Luigi Brugnaro planuje przeprowadzić eksperyment polegający na wprowadzeniu limitu liczby turystów. Ograniczenia mają zostać wprowadzone w sezonie, kiedy…

Airbnb wspiera Domus Polonorum

2023-10-06

Airbnb przekazuje Domus Polonorum – organizacji opiekującej się zabytkami kultury w Polsce – 40 000 dolarów na rzecz wsparcia zrównoważonej turystyki historycznej…

Samochodem przez USA: Z LA do Teksasu, cz. 3 – Bombay Beach

2023-11-14

Do zachodu słońca zostało nam jeszcze kilka godzin. Zastanawiamy się nad dalszą częścią dnia. Do wyboru mamy pojechać do centrum Palm Springs, albo nad Jezioro Salton…

Wenecja stawia na ratunek za 5 euro

2023-11-10

W 2024 roku Burmistrz Wenecji, Luigi Brugnaro planuje przeprowadzić eksperyment polegający na wprowadzeniu limitu liczby turystów. Ograniczenia mają zostać wprowadzone w sezonie, kiedy…

buty merrell nova 3 tactical mid wp podczas wędrówki górskiej

Buty Merrell Nova 3 Tactical Mid WP – taktyczne z nazwy, turystyczne z powołania

2023-10-22

Firma Merrell to popularny amerykański producent obuwia i odzieży outdoorowej. Historia marki rozpoczęła się w latach 80. XX w. i od samego początku jej istnienia…

Nóż Condor Tool & Knife Mountain Pass Carry

2023-10-03

W ostatnich miesiącach – a może nawet latach – podczas każdego leśnego wypadu towarzyszyły mi noże rodzimych wytwórców ostrości lub produkcyjniaki przez nich przerobione.…

Bałkany na 4 kółkach – recenzja

2021-05-06

Chrowacja, plaże, Dubrownik –  to pierwsze skojarzenia ze słowem „Bałkany” dla większości ludzi. Ale to znacznie więcej niż jedno ikoniczne miasto, czy nawet kraj. To prawdziwa…

Przerwa w podróży

2021-03-23

W przedostatni weekend września, parę kilometrów od Starego Sącza, odbył się Adventure Van Overland Trophy 2020. Była to druga już impreza z tej serii. Zeszłoroczny…

Człowiek

Helikon-Tex przedstawia SAS Smock

2023-11-16

Helikon-Tex wprowadza do oferty zapowiadaną nowość – kurtkę SAS Smock, wykoną w całości z autorskiej tkaniny DuraCanvas. Nowoczesny krój połączono z klasycznymi rozwiązaniami wojskowego…

Szafran uprawny (Crocus sativus)

Jesienna forma turystyki we Włoszech: tradycyjne zbiory szafranu

2023-11-13

We włoskim zagłębiu szafranu, zwanego też czerwonym złotem – Abruzji – rozpoczęły się tradycyjne, coroczne zbiory stanowiące atrakcję turystyczną regionu. W trzynastu…

Helikon-Tex przedstawia SAS Smock

2023-11-16

Helikon-Tex wprowadza do oferty zapowiadaną nowość – kurtkę SAS Smock, wykoną w całości z autorskiej tkaniny DuraCanvas. Nowoczesny krój połączono z klasycznymi rozwiązaniami wojskowego…

Nowości Nite-Ize w SpecShop

2023-11-09

Sklep SpecShop przedstawia nowości Nite-Ize w swojej ofercie. Wśród nich latarki czołowe, lampa kempingowa i wodoszczelna saszetka.

Torba Carryall Backup – czy da radę na plaży?

2023-10-28

Nie będę ukrywał: nigdy nie byłem zwolennikiem toreb w codziennym użyciu. Zawsze preferowałem wygodę plecaka niż przerzucony przez ramię worek, zwłaszcza przy ładownicy na pasku…

prezentacja ostrza leatherman arc

Leatherman ARC już dostępny w sprzedaży

2023-10-19

Po prawie 5 latach pracy, na sklepowe półki trafił nowy multitool marki Leatherman – ARC. Jak twierdzi producent, jest to najbardziej zaawansowany z dotychczasowych produktów…

Siłownia zamiast lasu, czyli jak zimą przygotować się na wiosnę

2021-12-26

Spadło trochę śniegu, spadły temperatury, spadła motywacja do wychodzenia w teren. To normalne, że zmarzluchy zimą siedzą w domu i… Zresztą sami dobrze wiecie. Dziś…

Szafran uprawny (Crocus sativus)

Jesienna forma turystyki we Włoszech: tradycyjne zbiory szafranu

2023-11-13

We włoskim zagłębiu szafranu, zwanego też czerwonym złotem – Abruzji – rozpoczęły się tradycyjne, coroczne zbiory stanowiące atrakcję turystyczną regionu. W trzynastu…

Gotowanie w terenie, poziom 2: Kucharz – ciepłownik

2022-12-25

Ostatnio pisaliśmy o pichceniu w garnkach, na kuchence gazowej, z użyciem głównie „gotowców”. Dziś pójdziemy o krok dalej. Zostawiamy palnik gazowy w domu, polegamy na ogniu. Nadal…

Bayonet.pl – 10 lat polskiej marki

2023-05-12

15 maja firma Bayonet.pl obchodzi swoje 10-lecie. Produkuje pasy z oryginalnymi klamrami AustriAlpin Cobra i jest ich oficjalnym dystrybutorem. W poniższym artykule zawarto…

Antyprzekłuciowe rękawice Mechanix dostępne w sklepie Militaria.pl

2023-03-08

W sklepie Militaria.pl dostępne są antyprzekłuciowe rękawice ochronne Mechanix Durahide Leather Needlestick Law Enforcement. Rękawice wyłożone są materiałem z włóknem szklanym, wykonanym w technologii ArmorCore,…

ustnik bukłaka source

Systemy hydracyjne i bukłaki Source – działaj na mokro

2022-11-24

O tym, jak ważna dla życia jest woda, powiedziano już chyba wszystko. Problem tkwi gdzie indziej – regularne spożywanie tlenku diwodoru…

HAIX Black Eagle Air low – buty dla medyków

2022-10-17

Jestem ratownikiem medycznym oraz pielęgniarzem, aktualnie swoją codzienną praktykę zawodową wykonuję przede wszystkim w ramach Zespołów Ratownictwa Medycznego (ZRM) oraz w Zespołach Wyjazdowych w prywatnej…

MiniFinder Rex – lokalizator GPS dla czworonogów

2023-10-09

MiniFinder Rex to lokalizator GPS umieszczany na obroży psa. Śledzi jego pozycję na bieżąco, wskazując położenie w dedykowanej aplikacji mobilnej.

Specjalne wyposażenie dla czworonogów marki Raptor Tacitcal w Strefie Celu

2023-02-20

Sklep Strefa Celu wprowadził do oferty specjalistyczne wyposażenie dla psów marki Raptor Tactical. Oferta obejmuje obroże, kilka odmian uprzęży oraz kagańce. Produkty…

Norwegia oczami Łowców Zórz. Opowieści z dalekiej Północy

Wikingowie, łososie, fiordy, zimno, trolle i zorze polarne to dość nieszablonowa drużyna skojarzeń odnoszących się do jednego kraju. Mowa rzecz jasna o Norwegii, której surowość od lat przyciąga miłośników piękna czystej natury. Dzięki uprzejmości Wydawnictwa Pascal prezentujemy fragment książki „Norwegia oczami Łowców Zórz. Opowieści z dalekiej Północy” autorstwa Katarzyny Ogińskiej-Siedlak i Roberta Musioła, którzy postanowili osobiście doświadczyć tego, co ten kraj ma najlepszego do zaoferowania. Zapraszamy do lektury.

O autorach

Był mroźny listopadowy wieczór, gdy po raz pierwszy przylecieliśmy do Tromsø. Zaraz po wyjściu z samolotu, po zrobieniu zaledwie kilku kroków, wyłożyliśmy się jak dłudzy na oblodzonej płycie lotniska. Być może to niegroźne uderzenie w głowę sprawiło, że zakochaliśmy się w tym regionie od pierwszego wejrzenia – miłość ta trwa aż do dziś.

Od tego pamiętnego dnia upłynęło już kilka lat, ale my dalej zajmujemy się tym samym: pracujemy jako przewodnicy pomagający turystom z całego świata doświadczyć piękna nie tylko zorzy polarnej, ale i całej odległej Północy. Jednym słowem, spełniamy marzenia wielu podróżujących. W ciągu tych kilku sezonów byliśmy świadkami zarówno gorących okrzyków radości, jak i zamarzających na policzkach łez wzruszenia. Nie potrafimy się już doliczyć zaręczyn, choć wiemy, że każde z nich były wyjątkowe.

Katarzyna Ogińska-Siedlak i Robert Musioł
Kasia i Robert

Nauczyliśmy się także odpowiadać na najpopularniejsze pytanie, które brzmi: „Ile razy widzieliście zorzę?”. Wiemy, że dziś wystarczyłoby policzyć wszystkie foldery wypełnione zdjęciami z polowań na aurorę. Tych jest sporo, bo na tropienie Świateł Północy przeznaczamy praktycznie każdy zimowy wieczór, czy to z żądnymi wrażeń turystami, czy też w naszym własnym, skromnym towarzystwie. Dotychczas byliśmy na tyle pochłonięci pracą, że nie mieliśmy nigdy okazji ani na to, by usystematyzować naszą wiedzę, ani na to, by stworzyć coś w rodzaju poradnika, w którym podzielilibyśmy się naszym doświadczeniem w polowaniu na zorzę polarną. Aż nadeszła pandemia, a wraz z nią lockdown. Nagle okazało się, że dysponujemy ogromną ilością czasu i w końcu nadszedł moment, aby przekazać innym naszą wiedzę.

Doświadczenie zorzy polarnej jest czymś, co zapamiętuje się na całe życie, a jej widok często wraca w snach. ­Powoli zaczyna ubywać czasu na zobaczenie Arktyki w stanie, w jakim jest dzisiaj, więc z decyzją o podróży na Północ trzeba się spieszyć. Ta książka to rzetelne źródło informacji, dzięki niej można odnieść sukces podczas polowania na zorzę i owocnie wykorzystać czas na zwiedzanie. Na naszym blogu Kat and Rob – Łowcy Zórz staraliśmy się umieszczać praktyczne wskazówki. W dobie internetowych publikacji wciąż jednak wierzymy w magię intrygujących okładek i zapachu papieru, dlatego chcemy Wam zaprezentować owoc naszej rocznej pracy w postaci tego przewodnika. Oprócz praktycznych porad postanowiliśmy zawrzeć w nim mnóstwo historii o północnej Norwegii, a także anegdot z naszych wyjazdów oraz pracy jako Łowcy Zórz. Od kiedy tutaj mieszkamy, dotarliśmy praktycznie do każdego zakątka tego regionu, wysłuchaliśmy wielu ustnych przekazów oraz zrobiliśmy setki zdjęć. Mamy nadzieję, że dzięki temu zaszczepimy w Was choć odrobinę naszej miłości do Północy, a w podróż po niej wyruszycie bogatsi w wiedzę o tym zakątku świata. Miłej lektury!

Część I: Północna Norwegia

Gdzie leży Północ?

Zaczynając lekturę każdej książki, na początku warto sobie uzmysłowić, gdzie znajduje się świat w niej przedstawiony. Nie będziemy pisać o mitologicznej, nieistniejącej krainie z dzieł Tolkiena czy z Opowieści z Narnii – północna Norwegia to prawdziwy region.

Lecz jak określić, gdzie kończy się Południe, a zaczyna wspomniana wcześniej Północ, skoro nawet geografowie wyróżniają kilka biegunów północnych? Umiejscowienie tego geograficznego nie wzbudza sporów: znajduje się on na dziewięćdziesiątym równoleżniku. Bardziej skomplikowane jest wyznaczenie geomagnetycznego bieguna północnego, ponieważ co roku zmienia on swoje położenie – w tej chwili jest gdzieś w okolicach Wyspy Ellesmere’a na wschód od Grenlandii: to istotna informacja ze względu na usytuowane pasa zorzy polarnej (piszemy o tym w dalszych rozdziałach) – nie jest to jednak miejsce, które wskazuje igła kompasu. Ci, którzy byli harcerzami, z pewnością poznali inne sposoby odczytywania kierunków świata – mech na kamieniach, gęściej ułożone słoje ściętych drzew od zawsze wskazywały północną stronę – ale bodaj najpewniejszą metodą, na której od wieków polegano, było wypatrywanie Gwiazdy Polarnej.

Polaris znajduje się w gwiazdozbiorze Małej Niedźwiedzicy, czy też używając bliższej nam nomenklatury – Małego Wozu. Gdy w tych siedmiu gwiazdach dostrzeże się wspomniany wóz, to Gwiazdę Polarną można znaleźć na końcu jego dyszla. Łatwo ją rozpoznać, gdyż z reguły świeci najjaśniej. Często jednak ludzie szukający Polaris błędnie uważają, że to najjaśniejsza gwiazda na naszym nieboskłonie. Zwykle najwięcej blasku daje Syriusz lub planeta Wenus.

Gwiazdę Polarną łatwo rozpoznać, gdyż z reguły świeci najjaśniej

Skąd w ogóle wziął się fenomen Gwiazdy Polarnej i dlaczego można ufać tej metodzie wyznaczania północy, skoro cały nieboskłon nawet w trakcie jednej nocy zmienia swoje położenie? Polaris jest zlokalizowana relatywnie blisko osi obrotu kuli ziemskiej, dlatego jej pozycja praktycznie nie ulega zmianie. Nawet jeśli Mały i Wielki Wóz wędrują wieczorem po nieboskłonie, to można mieć pewność, że Gwiazda Polarna nadal będzie wskazywać kierunek północny. Oczywiście im dalej na północ, tym wspomniane konstelacje przemieszczają się wyżej i wyżej, dlatego na Svalbardzie Polaris świeci praktycznie nad głowami.

krajobraz północnej norwegii
Krajobraz północnej Norwegii

Dawniej podróż do krainy położonej daleko na północy wiodła wyłącznie przez tereny dzisiejszej Norwegii. Sama nazwa tego kraju nie jest przypadkowa i oznacza w dosłownym tłumaczeniu właśnie „Drogę na Północ”. Angielskie Norway wzięło swój początek od zbitki słów north – północ, oraz way – droga, a dokładniej od staroangielskiego Norðwegr. Ludzi zamieszkujących tereny Skandynawii określano mianem nordmann, choć my częściej nazywamy ich po prostu legendarnymi wikingami. Co ciekawe, znany francuski region Normandia właśnie im zawdzięcza swoją nazwę. Kto oglądał serial Wikingowie, ten z pewnością kojarzy, że w X w. wielu wikingów (Normanów) zasiedliło tereny północnej Francji.

Wyznaczenie granic między północą a południem w tak długim kraju jak Norwegia jest naprawdę trudnym zadaniem. Gdyby za wyznacznik przyjąć pojęcie Arktyki, to nawet Tromsø nie zaliczyłoby się do północnej części Norwegii. Mimo że miasto to w folderach reklamowych niejednokrotnie posługuje się nazwą kojarzoną z tym regionem, to według wszelkich geograficznych standardów znajduje się ono nawet kilkaset kilometrów poniżej arktycznych terenów. Obszar Arktyki wyznacza letnia izoterma plus dziesięć stopni Celsjusza oraz północna granica wegetacji drzew – mówiąc krótko, w Arktyce przez większość czasu jest zimno i nie sposób znaleźć tam nawet spróchniałego pnia. Jednak stosując te normy, jedynie najdalsze zakątki Norwegii można by nazwać Północą. We wspomnianym obszarze mieści się mniej więcej Alta, Nordkapp oraz Kirkenes, ale brakuje stolicy Finnmarku.

Znacznie łatwiej przyjąć, iż północna Norwegia zaczyna się mniej więcej tam, gdzie przebiega sześćdziesiąty szósty równoleżnik, czyli koło podbiegunowe. Na tej wysokości w Finlandii, a dokładniej w Rovaniemi, rozciąga się bajkowa wioska Świętego Mikołaja. Być może będzie to zaskakujące, ale starszy pan w czerwonym kubraku wcale nie mieszka na biegunie, jak niektórym się wydaje, lecz posiada realny adres właśnie w Finlandii (Tähtikuja 1, Rovaniemi 96930). Co roku przyjmuje na audiencji rzesze turystów chcących zrobić sobie z nim zdjęcie i zapłacić za tę przyjemność kilkadziesiąt euro. Na przestrzeni lat chętnych było tak wielu, że obok oficjalnego domu Świętego Mikołaja powstał drugi z bliźniaczym Mikołajem. Wszystko po to, aby rozładować kolejki i uczynić święta jeszcze piękniejszymi.

W Norwegii jednak dzięki ciepłemu Prądowi Zatokowemu na sześćdziesiątym szóstym równoleżniku klimat wciąż jest jeszcze w miarę łagodny, a na wybrzeżu rozwija się rybołówstwo. Koło podbiegunowe przecina na pół region o nazwie Nordland. To pierwszy obszar, który można zaliczyć do północnej Norwegii. Zresztą już sama nazwa wskazuje, gdzie szukać go na mapie. Określenie „Nordland” to w wolnym tłumaczeniu Północna Kraina. Region ten jednak do złudzenia przypomina południową część Norwegii – w krajobrazie dominują szerokie fiordy, pastwiska zapełnione skubiącymi soczystą, zieloną trawę owcami. Również gęstość zaludnienia jest podobnie wysoka, jeśli w ogóle można mówić o takim parametrze w kontekście tego kraju.

Lofoty to jedno z najpopularniejszych i najbardziej obleganych miejsc w całej Norwegii

Ten obszar słynie też z prawdziwej perły, żeby nie powiedzieć klejnotu w koronie – Lofotów. Z roku na roku przyciągają one coraz więcej turystów, zarówno latem, jak i zimą. Archipelag złożony z wysp i wysepek z malowniczymi wioskami rybackimi i górującymi nad nimi strzelistymi szczytami tworzy niepowtarzalny pejzaż. Mniej więcej od Lofotów przez całe wybrzeże północnej Norwegii ciągną się ogromne stelaże, na których wiosną suszy się dziesiątki ton dorszy. Specyficzny zapach dochodzący z tych miejsc stanowi kolejną oznakę, że to północna część Norwegii.

Dziś wspomnianą wcześniej „drogę na północ” wyznacza europejska trasa E6, niegdyś rozpoczynająca się w Rzymie, a dziś oficjalnie w Skandynawii na wybrzeżu Bałtyku, i ciągnąca się aż do ostatniego portu w Kirkenes. Z jej trzech tysięcy kilometrów ponad tysiąc czterysta znajduje się w północnej Norwegii – podążając nią, najłatwiej dostrzec pojawiające się różnice i poczuć, kiedy wkracza się na Północ.

warunki drogowe na polnocy norwegii
Warunki drogowe na Północy

Wszystko zaczyna się od miasta Mo i Rana. Stopniowo stada owiec ustępują miejsca rzeszom przechadzających się reniferów, z lasów znikają dobrze nam znane sarny i jelenie, pojawiają się dwujęzyczne nazwy miejscowości – po norwesku i saamsku, czyli w języku rdzennej ludności Laponii. Nie ma też pól uprawnych i dużych gospodarstw rolnych.

Mniej więcej powyżej Narwiku, w którym do dziś znajdują się groby polskich żołnierzy z czasów II wojny światowej, zaczyna się kolejny region administracyjny Troms og Finnmark. W styczniu 2020 r. decyzją rządu centralnego z dwóch regionów Troms i Finnmark powstał jeden – jednocześnie stał się największym, a zarazem najrzadziej zaludnionym okręgiem w Norwegii. W naszym odczuciu różnice między tymi obszarami są na tyle duże, że warto opisać je osobno.

Od słynnego Narwiku rozciąga się okręg Troms – granicę łatwo zauważyć wczesnym latem, kiedy to zielone łąki nagle zastępuje pożółkła trawa, a drzewa z każdym pokonanym kilometrem nikną w oczach. W tym regionie dominują karłowate i powyginane przez wiatr brzozy, a wśród skąpej roślinności można napotkać już tylko renifery i łosie. Większość osad jest usytuowana na wybrzeżu, dominuje tu rybołówstwo. Tromsø, stolica i największe miasto regionu, z roku na rok zyskuje na znaczeniu i popularności. Od niedawna stało się również stolicą zorzy polarnej, głównie za sprawą dużego portu lotniczego obsługującego także bezpośrednie loty z Polski oraz łagodnego klimatu, dzięki któremu turyści nie muszą doświadczać syberyjskich mrozów, aby ujrzeć piękno Aurory Borealis.

Podróżując dalej drogą E6, tuż przed Altą dociera się do regionu Finnmark, najrzadziej zaludnionego – dobitnie świadczą o tym mijane po drodze domostwa. W Finnmarku łatwiej spotkać jednego z dwustu tysięcy żyjących tu reniferów niż człowieka. To tutaj zaczyna się granica Arktyki, bezpowrotnie znikają drzewa i wokół rozpościera się tylko subarktyczna tundra zdominowana przez mchy i porosty. Dużą społeczność stanowią rdzenni Saamowie zamieszkujący przede wszystkim okolice Karasjok, stolicy kultury Saami. Ludność w tym okręgu trudni się głównie hodowlą reniferów i rybołówstwem, a od niedawna także turystyką. Brak perspektyw sprawia, że młodzi opuszczają swoje rodzinne strony i wyjeżdżają do innych części Norwegii. Dla mieszkańców Finnmarku Syden, czyli południe, to dosyć ambiwalentne pojęcie, mogące oznaczać zarówno Tromsø, Oslo, jak i Wyspy Kanaryjskie. Wszystko dlatego, iż z tutejszej perspektywy wszystko znajduje się poniżej.

Droga E6 kończy się w Kirkenes, tuż przy granicy rosyjskiej. Jest to prawdopodobnie jedyne tak pilnie strzeżone norweskie przejście graniczne. Jak nauczyła Norwegów historia, atak (choć w czasach II wojny światowej był nazywany oswobodzeniem) może nadejść właśnie z tej strony. Wzdłuż rzeki Jakobselva w XIX w. pomiędzy norweskimi a rosyjskimi rybakami trwał spór o prawo do połowów w tym regionie. Norwegowie, nie chcąc wywoływać konfliktu militarnego, postanowili oznaczyć swoje terytorium i wybudowali mały kościół protestancki w Grense Jakobselv. W ten sposób ostatecznie wytyczono granicę pomiędzy prawosławnymi Rosjanami a protestanckimi Norwegami, bez angażowania sił zbrojnych.

W trakcie zimnej wojny NATO stworzyło plan obrony Norwegii, który zakładał… bohaterskie oddanie bez walki bezwartościowego dla wspólnoty Finnmarku. Pierwsze umocnienia wojskowe znajdują się dopiero w okolicach Alp Lyngen, gdzie w założeniu mieli się bronić Norwegowie, a najbliższa dywizja pancerna stacjonuje w Bardufoss, godzinę jazdy na południe od Tromsø. Nieopodal Kirkenes, w Vardø, umieszczono radary, które jak powiedziano lokalnym mieszkańcom, mają rzekomo monitorować pogodę. W rzeczywistości Vardø jest wysuniętym najdalej na północny wschód miasteczkiem Norwegii, wcinającym się już w terytorium Rosji – dlatego uznano je za idealne miejsce do śledzenia poczynań nie do końca godnych zaufania sąsiadów. Aby uzmysłowić sobie, jak daleko na wschodzie jest Vardø, warto rzucić okiem na mapę. Rozciąga się na trzydziestym pierwszym południku długości, tym samym, na którym nieco niżej znajduje się turecka Antalya.

wyspa Sommarøy
Wyspa Sommarøy

Mniej więcej taki obszar północnej części Norwegii opisujemy w tej książce – od miasta Mo i Rana oraz koła podbiegunowego aż do Kirkenes i tajgi w Parku Narodowym Pasvik. To obszar odpowiadający jednej trzeciej terytorium Polski i zamieszkany przez mniej niż pół miliona ludzi. Osobny rozdział poświęciliśmy Svalbardowi – archipelagowi oddalonemu od kontynentalnej części Norwegii, który na mocy międzynarodowych traktatów trafił pod protektorat Norwegów, lecz w którym panują zupełnie inne prawa niż na lądzie. Gdybyśmy mieli wskazać jakieś wspólne elementy obecne w tych regionach, to byłyby nimi wszechobecne renifery i surowość klimatu, do którego przez wieki zaskakująco dobrze potrafiła się dostosować tutejsza ludność.

Prezent dla czytelników Elventure

Jeśli powyższy fragment Ci się podobał, to zachęcamy do sięgnięcia po resztę książki „Norwegia oczami Łowców Zórz. Opowieści z dalekiej Północy”. Jest dostępna zarówno w wersji papierowej, jak i elektronicznej na stronie wydawnictwa Pascal. A jeśli skorzystasz z kodu rabatowego „elventure.pl”, otrzymasz 50% rabatu na jej zakup. Promocja potrwa do 10 października 2023 roku. Miłego czytania!

Komentarze

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.

Dodaj komentarz

X